چه عواملی در بزرگتر شدن بازار بیمه‌های زندگی تاثیر گذار بوده است؟

چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، اگر بخواهیم از آمار سه‌ماهه نخست امسال فقط یک عدد درباره بیمه‌های زندگی بیرون بکشیم، احتمالاً همان ۳۸۱.۵۶ درصد رشد حق‌بیمه تولیدی خواهد بود.

اما این عدد به تنهایی چیز زیادی درباره اتفاقی که در این بخش از صنعت بیمه افتاده نمی‌گوید.

حق‌بیمه تولیدی بیمه‌های زندگی از ۲۰۸ هزار و ۱۷۴ میلیارد ریال در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به حدود یک میلیون و ۳ هزار میلیارد ریال در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است.

درهمین فاصله، تعداد بیمه‌نامه‌های صادره از یک میلیون و ۲۵۹ هزار و ۹۴۱ فقره به ۲ میلیون و ۳۹۵ هزار و ۴۶۹ فقره رسیده؛ یعنی حدود ۹۰ درصد افزایش.

پس بخش مهمی ازرشد حق‌بیمه از افزایش تعداد بیمه‌نامه‌ها آمده، اما همه داستان این نیست.

سهم بیمه‌های زندگی از بازار بیش از دو برابر شد

درسه‌ماهه نخست ۱۴۰۴،بیمه‌های زندگی ۱۲.۵۵ درصد از کل حق‌بیمه تولیدی صنعت را به خود اختصاص داده بودند.

این سهم در سه‌ماهه نخست امسال به ۲۶.۹۵ درصد رسیده است.

یعنی سهم بیمه‌های زندگی از بازار دریک سال ۱۴.۴ واحد درصد افزایش یافته و عملاً بیش از دو برابر شده است.

این تغییر فقط یک جابه‌جایی آماری نیست.

به این معناست که در ترکیب حق‌بیمه تولیدی صنعت، وزن بیمه‌های زندگی به شکل محسوسی بیشتر شده است.

اما سؤال بعدی مهم‌تر است:

آیا مردم فقط بیشتر بیمه‌نامه زندگی خریده‌اند یا ارزش هر قرارداد هم بالاتر رفته است؟

پاسخ در متوسط حق‌بیمه هر بیمه‌نامه است.

با تقسیم حق‌بیمه تولیدی برتعداد بیمه‌نامه‌های صادرشده، متوسط حق‌بیمه هر بیمه‌نامه زندگی در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ حدود ۱۶۵.۲ میلیون ریال بوده است.

این رقم در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ به حدود ۴۱۸.۹ میلیون ریال رسیده است.

یعنی متوسط حق‌بیمه هر بیمه‌نامه زندگی حدود ۱۵۳.۵ درصد افزایش یافته است.

این عدد بسیار مهم است، چون تعداد بیمه‌نامه‌ها حدود ۹۰ درصد رشد کرده، اما حق‌بیمه تولیدی بیش از ۳۸۰ درصد بالا رفته است.

بنابراین رشد بیمه‌های زندگی را نمی‌توان صرفاً با این توضیح که «تعداد بیمه‌نامه‌ها بیشتر شده» تمام کرد.

هم تعداد قراردادها بیشتر شده و هم متوسط رقم حق‌بیمه هر قرارداد به شکل محسوسی افزایش یافته است.

حتی برای مقایسه،متوسط حق‌بیمه هر بیمه‌نامه درکل صنعت از حدود ۹۱.۹ میلیون ریال درسه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به حدود ۱۹۳.۳ میلیون ریال در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است.

در نتیجه، متوسط حق‌بیمه یک بیمه‌نامه زندگی در هر دو دوره از متوسط کل بازار بالاتر بوده و این فاصله در سال ۱۴۰۵ بیشتر هم شده است.

اما سمت دیگر ماجرا، خسارت هم رشد کرده است

دربیمه‌های زندگی، خسارت پرداختی از حدود ۱۰۵ هزار و ۷۶۳ میلیارد ریال در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به حدود ۷۱۴ هزار و ۷۰۶ میلیارد ریال در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است.

براساس آمار بیمه مرکزی، رشد خسارت پرداختی این رشته ۵۷۱.۷۲ درصد بوده است.

درهمین مدت،تعداد موارد خسارت از ۸۲۰ هزار و ۱۸۰ مورد به یک میلیون و ۴۵۲ هزار و ۱۰۶ مورد رسیده، یعنی حدود ۷۷ درصد افزایش.

اینجا هم یک نکته مهم وجود دارد،رشد مبلغ خسارت به‌مراتب بیشتر از رشد تعداد موارد خسارت بوده است.

اگرمبلغ خسارت پرداختی را برتعداد موارد خسارت تقسیم کنیم،متوسط مبلغ خسارت ثبت‌ شده برای هر مورد از حدود ۱۲۹ میلیون ریال به حدود ۴۹۲ میلیون ریال رسیده، یعنی نزدیک به ۲۸۲ درصد افزایش.

این عدد،در نگاه اول، بسیار بزرگ است، اما درست در همین نقطه باید کمی مکث کرد.

نسبت خسارت بالا رفته، اما نباید سریع نتیجه گرفت

نسبت خسارت بیمه‌های زندگی از ۵۰.۸۱ درصد در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به ۷۱.۲۳ درصد در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است، یعنی ۲۰.۱۷ واحد درصد افزایش.

اگر فقط همین شاخص را ببینیم، ممکن است به این نتیجه برسیم که هزینه خسارت در بیمه‌های زندگی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

اما بیمه‌های زندگی، به‌ویژه محصولات اندوخته‌دار، یک تفاوت مهم با بسیاری از بیمه‌نامه‌های متعارف دارند.

دربرخی از این محصولات،مبلغی که در قالب برداشت از اندوخته ثبت می‌شود می‌تواند در آمار خسارت انعکاس پیدا کند،درحالیکه تمام آن مبلغ الزاماً به معنای زیان بیمه‌گر یا خروج وجهی معادل آن از منابع شرکت نیست.

به زبان ساده‌تر، ممکن است بخشی از مبلغی که در ستون خسارت دیده می‌شود، مربوط به اصل اندوخته بیمه‌گذار و بازده ایجادشده برای او باشد.

بنابراین نسبت خسارت ۷۱.۲۳ درصدی بیمه‌های زندگی را نمی‌توان بدون توجه به ماهیت محصولات این رشته،دقیقاً با نسبت خسارت بیمه‌های متعارف مقایسه کرد.

این موضوع به‌خصوص زمانی اهمیت پیدا می‌کند که همزمان شاهد رشد شدید حق‌بیمه، افزایش متوسط ارزش قراردادها و تغییر ترکیب محصولات این رشته هستیم.

اگرتمام این اعداد را کنار هم بگذاریم، تصویر جالب‌تری شکل می‌گیرد:

حق ‌بیمه تولیدی بیمه‌های زندگی: ۳۸۱.۵۶ درصد رشد

تعداد بیمه‌نامه‌های صادره: حدود ۹۰ درصد رشد

متوسط حق‌بیمه هر بیمه‌نامه: حدود ۱۵۳.۵ درصد رشد

سهم بیمه‌های زندگی ازکل حق‌بیمه بازار: ۱۲.۵۵ درصد → ۲۶.۹۵ درصد

خسارت پرداختی: ۵۷۱.۷۲ درصد رشد

تعداد موارد خسارت: حدود ۷۷ درصد رشد

نسبت خسارت: ۵۰.۸۱ درصد → ۷۱.۲۳ درصد

این اعداد یک پیام روشن دارند.

بیمه‌های زندگی فقط مشتری بیشتری پیدا نکرده‌اند، وزن اقتصادی این رشته در بازار هم به شکل محسوسی تغییر کرده است.

اما همزمان رشد بالای مبالغ خسارت و تغییر نسبت خسارت نشان می‌دهد که برای قضاوت درباره کیفیت این رشد، صرفاً نباید به حق‌بیمه تولیدی نگاه کرد.

سؤال بعدی برای صنعت بیمه

رشد بیمه‌های زندگی اتفاق مثبتی ازمنظر توسعه این رشته محسوب می‌شود، اما یک سؤال مهم را هم پیش روی صنعت قرار می‌دهد:

این رشد تا چه اندازه ناشی از افزایش واقعی تقاضا برای پوشش بیمه‌ای است وتا چه اندازه به توسعه محصولات اندوخته‌دار و افزایش ارزش مالی قراردادها مربوط می‌شود؟

پاسخ به این سؤال با جدول حق‌بیمه به تنهایی ممکن نیست.

برای فهم دقیق‌تر روند بیمه‌های زندگی، باید تعداد بیمه‌نامه، ارزش متوسط قرارداد، نوع محصول، رفتار اندوخته، میزان برداشت و در نهایت جریان واقعی منابع را هم کنارشاخص‌های سنتی صنعت گذاشت.

چون در بیمه‌های زندگی،همان‌طور که این آمار نشان می‌دهد، ممکن است یک عدد خیلی بزرگ شده باشد، اما برای فهمیدن اینکه دقیقاً چه مواردی بزرگ شده، باید یک مرحله عمیق‌تر رفت.

بیمه‌های زندگی دیگر بخش کوچکی از بازار نیستند، سهمشان از بازار در یک سال بیش از دو برابر شده است.

حالا سؤال مهم‌تر این است که این رشد، دقیقاً چه نوع بازاری را برای صنعت بیمه ساخته است.