حاشیه سود ناچیز اقتصاد کشور از گنج پنهان در دل صنعت بیمه

چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، بر این اساس،حق‌ بیمه تولیدی بیمه‌های مهندسی دراین دوره به بیش از ۵۱ هزار و ۸۹۹ میلیون ریال رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۸.۱۶ درصد رشد را نشان می‌دهد.

سهم این رشته ازکل بازار بیمه نیز ۱.۱۵ درصد ثبت شده، سهمی که اگر چه هنوز بزرگ نیست، اما جایگاه بیمه‌های مهندسی را به‌عنوان یک رشته پروژه ‌محور وتخصصی تثبیت می‌کند.

درهمین بازه زمانی،تعداد بیمه‌نامه‌های صادره به ۳۴۷ هزار فقره رسیده که رشدکم‌ سابقه ۸۸.۵۴ درصدی را تجربه کرده است.

رشدی که بسیار سریع‌تر از افزایش حق‌بیمه حرکت کرده و همین موضوع،اولین نشانه تغییر ترکیب پرتفوی مهندسی را آشکار می‌کند.

افزایش شدید تعداد بیمه‌ نامه‌ها در کنار رشد ملایم‌تر حق ‌بیمه، به معنای کاهش میانگین حق‌بیمه هر بیمه‌نامه است، نشانه‌ای که معمولاً از خردتر شدن پروژه‌ها، رقابت قیمتی یا حرکت بازار به سمت پوشش‌های حداقلی حکایت دارد.

محاسبات نشان می‌دهد که میانگین حق‌بیمه هر بیمه‌نامه مهندسی نسبت به سال قبل بیش از ۲۵ درصد افت کرده است، روندی که اگر با کنترل فنی همراه نباشد، می‌تواند کیفیت پرتفوی را تضعیف کند.

درسمت خسارت، تصویر اندکی جالب ترهم می‌شود.

 مبلغ خسارت پرداختی بیمه‌های مهندسی در هشت‌ماهه امسال به بیش از ۱۲ هزار و ۲۴۵ میلیون ریال رسیده که رشد ۶۱.۰۳ درصدی را نشان می‌دهد، رشدی که از افزایش حق‌ بیمه جلو زده است.

هرچند که تعداد موارد خسارت نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه با افت ۱۲.۵۳ درصدی به ۸ هزار و ۳۹۵ مورد کاهش یافته است.

این واگرایی میان «تعداد خسارت» و «مبلغ خسارت»، به‌وضوح از افزایش شدت خسارت حکایت دارد. 

به بیان ساده‌تر،خسارت‌ها کمتر شده‌اند، اما هر خسارت سنگین‌تر از گذشته تمام شده است. 

میانگین خسارت هر پرونده مهندسی نسبت به سال قبل جهشی قابل‌توجه داشته که عمدتاً می‌تواند ناشی از تورم شدید هزینه‌های تعمیر و جایگزینی تجهیزات، افزایش قیمت ماشین‌آلات تخصصی، رشد هزینه نیروی انسانی فنی و همچنین تشدید ریسک‌ها و خطاهای اجرایی باشد.

با وجود این فشارها، نسبت خسارت بیمه‌های مهندسی در سطح ۲۳.۶ درصد قرار گرفته که همچنان از منظر عددی نسبت قابل‌قبولی محسوب می‌شود.

با این حال، افزایش بیش از ۳ واحد درصدی این شاخص نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد که مسیر بازار به سمت سخت‌تر شدن در حال حرکت است.

ادامه این روند می‌تواند حاشیه امن فنی بیمه‌گران را تحت‌تأثیر قرار دهد.

نکته مهم دیگر، فرکانس پایین خسارت در این رشته است.

سهم موارد خسارت از کل بیمه‌نامه‌ها حدود ۲.۴ درصد برآورد می‌شود، عددی که تأیید می‌کند بیمه‌های مهندسی ذاتاً با «خسارت‌های کم‌تعداد اما پرهزینه» شناخته می‌شوند.

همین ویژگی است که مدیریت ریسک، ارزیابی فنی پروژه، کیفیت پیمانکار و شرایط قرارداد را در این رشته حیاتی می‌کند.

بیمه مهندسی، چرا در برخی کشورها همچون یک معدن، درآمد زا است؟

برخلاف بازار ایران که بیمه‌های مهندسی سهم محدودی از پرتفوی دارند، در بسیاری از کشورهای جهان این رشته یکی از منابع درآمدی جدی بیمه‌گران به‌شمار می‌رود. 

دلیل اصلی این تفاوت، جایگاه «پروژه» در اقتصاد آن کشورهاست.

درمنطقه خاورمیانه، کشورهایی مانند عربستان، امارات و قطر، با اجرای مگاپروژه‌های زیرساختی، انرژی، شهرهای هوشمند و حمل‌ ونقل، بیمه‌های مهندسی را به بخش جدایی‌ناپذیر هر پروژه تبدیل کرده‌اند. 

دراین بازارها، پوشش‌های CAR و EAR و همچنین بیمه‌های تأخیر در بهره‌برداری، نه یک انتخاب، بلکه یک الزام قراردادی هستند.

همین موضوع جریان درآمدی پایدار و پرحجمی برای شرکت‌های بیمه ای ایجاد کرده است.

درکشور هندوستان، رشد سریع پروژه‌های عمرانی، صنعتی و انرژی باعث شده تا بیمه‌های مهندسی یکی از فعال‌ترین خطوط بازار باشد. 

ظرفیت بالای بیمه‌گران داخلی و بین‌المللی در این کشور،همراه با رقابت فنی و نه صرفاً قیمتی، باعث شده تا بیمه نامه مهندسی به یکی از ستون‌های پرتفوی بیمه‌ای تبدیل شود.

درقاره اروپا نیز کشورهایی مانند ایتالیا و اسپانیا، با تمرکز بر نوسازی زیرساخت‌ها و پروژه‌های انرژی‌های نو، جایگاه قابل‌توجهی برای بیمه‌های مهندسی قائل‌اند.

دربرخی بازارها، حتی چارچوب‌های حقوقی و بانکی، وجود پوشش‌های مهندسی و عیوب ساخت را شرط تأمین مالی پروژه‌ها می‌دانند.

درسطح بین‌المللی،بخش قابل‌توجهی از ریسک‌های بزرگ مهندسی از طریق بازارهای تخصصی مانند لندن و شرکت‌های اتکایی مدیریت می‌شود، جایی که قیمت‌گذاری بر اساس تحلیل فنی، بازرسی دقیق و داده‌های ریسک انجام می‌شود، نه صرفاً رقابت بر سر نرخ پایین.

اعداد هشت‌ماهه بیمه‌های مهندسی نشان می‌دهد که این رشته در ایران در مسیر رشد قرار گرفته، اما نوع این رشد بیش ازآنکه کیفی باشد، کمی است. 

افزایش تعداد بیمه‌نامه‌ها درکنار افت میانگین حق‌بیمه و رشد شدت خسارت، هشداری جدی برای بازار است.

بیمه‌های مهندسی جایی نیستند که «حجم فروش» به‌تنهایی موفقیت بسازد. 

تجربه بازارهای جهانی نشان می‌دهد که سودآوری پایدار این رشته تنها ازمسیر مدیریت ریسک فنی، انتخاب پروژه‌های درست، نرخ‌گذاری حرفه‌ای و کنترل کیفیت پیمانکاران می‌گذرد، مسیری که اگر به‌درستی طی نشود، رشد امروز می‌تواند به زیان فردا تبدیل شود.