اختصاصی چابک آنلاین؛
مسیر افزایش ضریب نفوذ بیمه از استانها میگذرد
افزایش ضریب نفوذ بیمه، یکی از مهمترین اهداف صنعت بیمه و نشانهای از میزان نقشآفرینی این صنعت در اقتصاد کشور است؛ اما پرسش اساسی اینجاست که آیا دستیابی به این هدف صرفاً از مسیر افزایش فروش در بازار موجود و رقابت شرکتها برای کسب سهم بیشتر از بازار امکانپذیر است، یا نیازمند ایجاد بازارهای جدید و جذب بخشهای کمتر پوششیافته اقتصاد و جامعه است؟
بدون تردید،رقابت میان شرکتهای بیمه یک ضرورت برای پویایی صنعت است.
هر شرکت بیمه ای تلاش میکند تا با ارتقای کیفیت خدمات، توسعه شبکه فروش، افزایش بهرهوری و شناخت بهتر نیازهای بیمهگذاران، جایگاه خود را در بازار ارتقا دهد.
این رقابت، زمانی که بر پایه نوآوری، ارزشآفرینی برای مشتری و بهبود خدمات باشد، موتور رشد صنعت خواهد بود.
با این حال،باید میان «افزایش سهم از بازار» و «توسعه بازار بیمه» تفاوت قائل شد.
انتقال یک بیمهگذار ازیک شرکت به شرکت دیگر، اگرچه میتواند سهم شرکتها از بازار موجود را تغییر دهد، اما لزوماً به معنای افزایش تعداد بیمهشدگان، ورود ریسکهای جدید به چرخه بیمه و افزایش ضریب نفوذ بیمه نیست.
به بیان سادهتر، تغییر سهم شرکتها از بازار موجود، الزاماً به معنای توسعه بازار بیمه نیست.
توسعه واقعی زمانی اتفاق میافتد که صنعت بیمه بتواند بخشهایی از اقتصاد و جامعه را که تاکنون کمتر از خدمات بیمهای استفاده کردهاند، شناسایی کند، ریسکهای جدید را مورد توجه قرار دهد و محصولات متناسب با نیازهای واقعی بازار را طراحی کند.
آینده صنعت بیمه نه در تقسیم دوباره بازارموجود، بلکه در توانایی آن برای ساختن بازارهای جدید و تبدیل ظرفیتهای بالقوه اقتصادی کشور به فرصتهای بالفعل بیمهای رقم خواهد خورد.
استانها؛ نقطه اتصال صنعت بیمه با واقعیتهای اقتصادی
توسعه بازار بیمه بدون شناخت دقیق ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق مختلف کشور امکانپذیر نیست.
استانهای کشور از نظر ساختار اقتصادی، ظرفیتهای صنعتی، نوع فعالیتهای کسبوکار، فرهنگ عمومی و حتی نگرش جامعه نسبت به مفهوم ریسک و آیندهنگری تفاوتهای قابل توجهی با یکدیگر دارند.
طبیعی است که نیازهای بیمهای این مناطق نیز یکسان نباشد.
دربرخی مناطق، صنایع دارویی، غذایی، شیمیایی، قطعهسازی خودرو، ماشینآلات، فناوری و شرکتهای دانشبنیان بخش مهمی از اقتصاد را تشکیل میدهند.
در برخی مناطق دیگر، کشاورزی، گردشگری یا خدمات نقش پررنگتری دارد.
هریک از این حوزهها با مجموعهای ازریسکهای تخصصی مواجه هستند و توسعه بازار بیمه نیازمند آن است که صنعت، این ریسکها را دقیقتر شناسایی و برای آنها راهکارهای متناسب طراحی کند.
ازاین منظر، استانها میتوانند به عنوان نقطه اتصال صنعت بیمه با واقعیتهای اقتصادی کشور، نقش مهمی در شناسایی فرصتهای جدید و افزایش ضریب نفوذ بیمه ایفا کنند.
تجربه جهانی؛ اهمیت نگاه منطقه محور در توسعه بیمه
تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که توسعه بیمه تنها تابع سیاستهای کلان ملی نیست و ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق مختلف نیز بر میزان نفوذ بیمه اثرگذار است.
مطالعات انجامشده در کشورهایی مانند چین و هند نشان دادهاند که تفاوت میان مناطق مختلف ازنظر سطح توسعه اقتصادی، ساختار کسبوکارها، میزان آگاهی بیمهای و شرایط اجتماعی، میتواند باعث تفاوت در سطح توسعه بازار بیمه شود.
درچین، بررسیهای انجامشده درباره توسعه صنعت بیمه در سطح مناطق مختلف نشان میدهد که عمق بازار بیمه در همه مناطق یکسان نیست و عواملی مانند توسعه اقتصادی، ساختار مالی و ویژگیهای منطقهای بر این تفاوتها اثرگذار هستند.
درهند نیز مطالعات مربوط به پوشش بیمهای نشان داده که محل زندگی و شرایط منطقهای، در کنار عوامل اقتصادی واجتماعی، از عوامل مؤثر بر میزان استفاده مردم از خدمات بیمهای است.
این تجربیات نشان میدهد که افزایش ضریب نفوذ بیمه نیازمند شناخت دقیقتر ویژگیهای هر منطقه و طراحی سیاستها و محصولات متناسب با شرایط اقتصادی و اجتماعی آن است.
رقابت سالم در کنار همافزایی صنعت
رقابت میان شرکتهای بیمه ای یک اصل پذیرفتهشده در اقتصاد است و موجب افزایش کیفیت، نوآوری و بهرهوری میشود؛ اما در کنار این رقابت، موضوعاتی وجود دارد که همه فعالان صنعت در آن دارای منافع مشترک هستند.
توسعه فرهنگ بیمه،افزایش آگاهی جامعه نسبت به مدیریت ریسک، شناسایی بازارهای جدید و گسترش پوششهای بیمهای، اهدافی نیستند که تنها با تلاش یک شرکت یا یک مجموعه محقق شوند.
همراستایی شرکتهای بیمه در این حوزهها به معنای کاهش رقابت نیست؛بلکه میتواند زمینه شکلگیری بازاری بزرگتر را فراهم کند تا رقابت شرکتها در فضایی گستردهتر و بر پایه ارائه ارزش بیشتر به بیمهگذاران شکل بگیرد.
نقش سندیکای بیمهگران استانها در توسعه بازار
سندیکای بیمهگران استانها میتواند به عنوان حلقه اتصال میان شرکتهای بیمه، فعالان اقتصادی، مراکز علمی و نهادهای استانی، نقش مؤثری در شناخت ظرفیتهای منطقهای و توسعه بازار بیمه ایفا کند.
این نقش میتواند فراتر از هماهنگیهای معمول میان شرکتها باشد و شامل شناخت مسائل مشترک صنعت، بررسی ظرفیتهای اقتصادی مناطق، انتقال دغدغههای فعالان کسبوکار و ایجاد زمینه گفتوگو برای توسعه فرصتهای جدید بیمهای شود.
استانها به دلیل نزدیکی بیشتر به فضای واقعی اقتصاد،ظرفیت بالایی برای شناسایی ریسکهای کمتر دیدهشده، نیازهای جدید بیمهای و فرصتهای توسعه بازار دارند و سندیکا میتواند این تجربیات را به یک نگاه مشترک در صنعت تبدیل کند.
پژوهشکده بیمه؛ پشتوانه علمی توسعه منطقهای
توسعه بازار بیمه بدون شناخت دقیق، داده و پژوهش کاربردی امکانپذیر نیست.
برای افزایش ضریب نفوذ بیمه باید بدانیم که در هر منطقه چه ریسکهایی وجود دارد، چه بخشهایی کمتر تحت پوشش قرار گرفتهاند، چه محصولاتی مورد نیاز است و چه موانعی در مسیر توسعه بازار وجود دارد.
فاصله میان سیاستگذاری کلان صنعت وواقعیتهای اقتصادی مناطق، تنها با تقویت پژوهشهای کاربردی و دادههای منطقهای کاهش خواهد یافت.
دراین مسیر، پژوهشکده بیمه میتواند با ایفای نقش به عنوان پشتوانه علمی صنعت و توسعه مطالعات منطقهمحور، ارتباط میان دانش، سیاستگذاری و نیازهای واقعی بازار را تقویت کند.
تحقیقات استانی میتواند به شناخت بهتر رفتار بیمهای مناطق،بررسی نیازهای صنایع مختلف، شناسایی فرصتهای جدید و ارائه راهکارهای عملی برای توسعه بازار کمک کند.
نزدیکتر شدن ارتباط میان پژوهش، صنعت و ظرفیتهای استانی، میتواند زمینه تصمیمگیری دقیقتر و حرکت هدفمندتر صنعت بیمه را فراهم کند.
افزایش ضریب نفوذ بیمه نیازمند تغییر نگاه از «رشد در بازار موجود» به سمت «توسعه بازارهای جدید» است.
شرکتهای بیمه ای میتوانند درعین رقابت سالم، در موضوعات راهبردی مانند توسعه فرهنگ بیمه، شناخت ریسکهای جدید و گسترش بازار، همجهت حرکت کنند.
استانها، سندیکای بیمهگران و نهادهای علمی مانند پژوهشکده بیمه، هر کدام میتوانند بخشی از این مسیر را تکمیل کنند.
آینده صنعت بیمه متعلق به مجموعههایی نیست که فقط سهم بیشتری از بازار امروز را به دست میآورده اند؛ بلکه متعلق به مجموعههایی است که توانایی ساختن بازار فردا را دارند.
دکتر رضا ایمانی، دبیر سندیکای بیمهگران استان البرز
