کدام بانک ها فاقد شرکت های لیزینگ هستند؟ + جدول

چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، از مجموع ۸ بانک دولتی، یک مؤسسه اعتباری و ۱۸ بانک خصوصی، دست‌کم ۱۹ بانک و یک مؤسسه اعتباری به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بازوی لیزینگ دارند و تنها ۷ بانک  از این میدان بیرون مانده‌اند.

حال ، پرسش اساسی این است که داشتن یک شرکت لیزینگ، برای بانک‌ها چه فوایدی دارد؟

بانک‌هایی که لیزینگ تاسیس کرده‌اند، در عمل زنجیره‌ای از خدمات مالی، از سپرده و تسهیلات گرفته تا فروش اقساطی دارایی‌ها ساخته‌اند.

 این مدل، هم تنوع درآمدی ایجاد می‌کند، هم جذابیت بانک را برای مشتریان خرد و شرکتی بالا می‌برد.

همانطور که می دانید در اقتصاد تورمی، امکان خرید اقساطی خودرو، تجهیزات و کالاهای سرمایه‌ای، به مزیت رقابتی تبدیل شده و بانک های  دارای شرکت لیزینگ، می‌توانند بسته‌های ترکیبی  ارائه کنند.

درظاهر، این الگو حتی می‌تواند ابزار بهتری برای تامین مالی تولید باشد و  به‌جای پرداخت نقد، دارایی سرمایه‌ای در اختیار بنگاه گذاشته و اقساط آن مدیریت می‌شود.

اما این سوی ماجرا، هزینه و ریسک هم  نهفته است.

 لیزینگ ذاتاً با ریسک نکول و نوسان ارزش دارایی همراه است.

 اگر حاکمیت شرکتی و کنترل ریسک در گروه بانکی ضعیف باشد، شرکت لیزینگ می‌تواند به محلی برای  انباشت مطالبات معوق تبدیل شود و  هر بحران در لیزینگ، به‌سرعت به اعتبار بانک سرریز می‌شود.

 با این توضیحات باید اشاره داشت که  ۷ بانکی که وارد چرخه ایجاد شرکت لیزینگ نشده‌اند، الزاما به معنی  عقب‌ افتادن از این چرخه نیستند، بلکه اغلب به دلایل ماموریتی و نظارتی چنین کرده‌اند.

 به نظر می رسد که «بانک توسعه صادرات ایران» به‌عنوان بانک تخصصی، تمرکز خود را بر تامین مالی صادرات و پروژه‌های بین‌المللی گذاشته و شاید لیزینگ  را خارج از ماموریت  خود می‌بیند. 

بانک های «قرض‌الحسنه مهر ایران»، «قرض‌الحسنه رسالت»، پست‌بانک ایران، رفاه کارگران و سرمایه تا اکنون  به حوزه ایجاد شرکت لیزینگ  ورود نکرده اند.

بانکی دی اما در گذشته  یک شرکت لیزینگ داشت.!

اما آیا بانک‌ها در دنیا شرکت لیزینگ دارند؟

در سطح جهانی، لیزینگ یکی از ابزارهای شناخته‌شده تامین مالی است و بسیاری از بانک‌های بزرگ، بازوی لیزینگ دارند اما الگوها متنوع است.

در اروپا و آسیا، بسیاری از بانک‌ها شرکت‌های لیزینگ مستقل اما زیرمجموعه خود را اداره می‌کنند، به‌ویژه در حوزه لیزینگ خودرو، ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات پزشکی و هواپیما. 

این ساختار اجازه می‌دهد ریسک و حساب‌ها تا حدی از ترازنامه بانک جدا نگه داشته شود، اما در سطح گروه، یک استراتژی یکپارچه دنبال شود.

در آمریکا و برخی کشورها، روند مقرراتی به سمت محدودتر کردن فعالیت‌های غیرسنتی بانک‌ها رفته و لیزینگ بیشتر از طریق شرکت‌های مستقل (غیر بانکی) انجام می‌شود، هرچند بانک‌ها از طریق تامین مالی این شرکت‌های لیزینگ، عملاً در پشت صحنه حضور دارند.

در مدل‌های مدرن‌تر، بانک‌ها به جای تاسیس لیزینگ سنتی، به‌سمت فین‌تک لیزینگ و پلتفرم‌های دیجیتال رفته‌اند، یعنی لیزینگ را به‌صورت سرویس روی پلتفرم‌های آنلاین ارائه می‌کنند، بدون اینکه الزاماً شرکت لیزینگ سنتی با ساختار بزرگ تاسیس کرده باشند.

بنابراین پاسخ روشن است، بله، در دنیا بسیاری از بانک‌ها (به‌ویژه بانک‌های بزرگ و یونیورسال) بازوی لیزینگ دارند، اما ساختار حقوقی و نظارتی آن به‌گونه‌ای طراحی شده که ریسک‌ها شفاف‌تر و قابل‌کنترل‌تر باشد. 

در مقابل، در نظام‌های بانکی سخت‌گیرتر، لیزینگ بیشتر در قالب شرکت‌های غیربانکی انجام می‌شود و بانک‌ها در نقش تامین‌کننده مالی در پشت صحنه می‌مانند.

تصویر کلی نظام بانکی ایران نشان می‌دهد که شرکت لیزینگ به بخش جدایی‌ناپذیر استراتژی بسیاری از بانک‌ها تبدیل شده است.

 ۱۹ بانک و مؤسسه اعتباری با تکیه بر بازوهای لیزینگی، تلاش می‌کنند هم سهم بیشتری از بازار تامین مالی اقساطی را به دست آورند و هم منابع درآمدی جدیدی برای خود خلق کنند. 

در مقابل، ۷ بانک  وارد این حوزه نشده‌اند. 

باید دید که مابقی بانکها ایا ترجیح می دهند که وارد چرخه ایجاد لیزینگ بشوند یا نه؟