تنور رقابت تسهیلات‌ یارها برای نفوذ بیشتر در بازار داغ تر شد

چابک آنلاین، حدیث اسماعیل زاده، اما زیاد شدن تعداد بازیگران لزوماً به معنی رقابت برابر نیست.

در بازار تسهیلات‌یارها، کاربر تنها یک ضلع ماجرا نیست.

برای اینکه یک اعتبارآنلاین شکل بگیرد، باید منبع مالی وجود داشته باشد، اعتبارسنجی انجام شود،سازوکار ضمانت و توثیق فراهم باشد.

در نهایت، پذیرنده‌ای وجود داشته باشد که مشتری بتواند اعتبار خود را آنجا خرج کند.

به همین دلیل، رقابت در این بازار بیشتر از آنکه فقط بر سر جذب وام‌گیرنده باشد، به دسترسی به منابع مالی و شبکه پذیرندگی گره خورده است.

داده نیز به‌عنوان یکی از ابزارهای ارزیابی ریسک، در سال‌های اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

ورود به بازار آسان به نظر می‌رسد،ماندن سخت‌تر است

رشد تعداد تسهیلات‌یارها در سال ‌های اخیر شاید این تصور را ایجاد کند که ورود به این بازار چندان دشوار نیست،اما پشت یک پلتفرم اعتباری، مسئله‌ای بزرگ‌تر از ساخت یک اپلیکیشن وجود دارد؛ تأمین منابع مالی و ایجاد یک شبکه پذیرندگی کارآمد.

تسهیلات‌یارها در ایران عموماً میان مؤسسه اعتباری،دریافت‌کننده تسهیلات و تأمین‌کننده کالا و خدمات قرار می‌گیرند و تأمین مالی آنها می‌تواند به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری متکی باشد.

همین موضوع باعث شده تا افزایش تعداد بازیگران لزوماً به معنی افزایش متناسب منابع مالی نباشد.

از سوی دیگر، جذب پذیرنده نیز زمان‌بر است.

برای یک پلتفرم اعتباری،داشتن چند پذیرنده صرفاً کافی نیست؛ پذیرنده باید بتواند کالا و خدماتی را در اختیار مشتری قرار دهد که استفاده از اعتبار را برای او جذاب کند.

بنابراین،ورود به این بازارممکن است از نظر فناوری چندان پیچیده نباشد، اما ساختن یک مدل اعتباری پایدار به چیزی فراتر از فناوری نیاز دارد.

رقیب فقط یک تسهیلات‌یار دیگر نیست

یکی از جدی‌ترین چالش ‌های بازار، از درون خود بازار تسهیلات‌یارها نمی‌آید؛ از بیرون می‌آید.

مشتری برای تأمین مالی خرید خود فقط یک گزینه ندارد. BNPL، بتابانک‌ها، گروه‌های مالی و سوپراپلیکیشن‌ها می‌توانند هرکدام بخشی از همین نیاز را پاسخ دهند.

حتی مرز میان BNPL و تسهیلات ‌یار نیز درحال کمرنگ‌شدن است.

دربرخی مدل‌ها، هر دو می‌توانند اعتبار خرید را از طریق کیف پول اعتباری یا کارت بانکی در اختیار کاربر قرار دهند وتفاوت آنها بیشتر در منبع مالی،سرعت دریافت، مبلغ اعتبار، مدت بازپرداخت و شبکه پذیرندگی خود را نشان می‌دهد.

در BNPL، سرعت و سادگی دریافت اعتبار و استفاده از پایگاه مشتری موجود شرکت، مزیت مهمی است.

درمقابل، تسهیلات می‌تواند برای مبالغ بالاتر و دوره‌های بازپرداخت طولانی‌تر طراحی شود و به ارزیابی دقیق‌ترتوان بازپرداخت و تضامین رسمی نیاز داشته باشد.

به همین دلیل،رقابت در این بازار فقط میان تسهیلات‌یارها شکل نمی‌گیرد؛ هر بازیگری که بتواند نیاز اعتباری مشتری را پاسخ دهد، رقیب محسوب می‌شود.

مشتری حق انتخاب بیشتری پیدا کرده، اما همه اهرم‌های بازاردر اختیار او نیست

افزایش تعداد بازیگران باعث شده تا مشتریان گزینه‌های بیشتری برای انتخاب داشته باشند.

علاوه بر این، هزینه جابه‌جایی میان بسیاری از پلتفرم‌ها نیز چندان بالا نیست.

اما افزایش حق انتخاب، لزوماً به معنی افزایش قدرت مشتری در تعیین شرایط اعتبار نیست.

محدودیت منابع مالی همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای این بازار است و همین مسئله می‌تواند بر شرایط ارائه اعتبار تأثیر بگذارد.

درواقع، مشتری امروز در انتخاب پلتفرم آزادی بیشتری دارد، اما همچنان با محدودیت‌های ساختاری بازار اعتبار مواجه است.

اگر قرار باشد یک ضلع از بازار تسهیلات‌یارها بیش از بقیه برساختار رقابت تأثیر بگذارد، آن ضلع تأمین مالی است.

تسهیلات‌یار می‌تواند فناوری، اپلیکیشن، اعتبارسنجی و شبکه پذیرندگی داشته باشد، اما بدون منبع مالی امکان اعطای اعتبار وجود ندارد.

از این منظر، بانک‌ها و مؤسسات مالی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند؛ به‌ویژه در شرایطی که محدودیت منابع، دسترسی به پول را دشوارتر می‌کند.

حتی وقتی منابع مالی از مسیرهایی مانند لیزینگ، بازار سرمایه، تأمین مالی جمعی یا منابع خود بازیگر تأمین می‌شود، مسئله اصلی همچنان پابرجاست؛ دسترسی به منابع مالی پایدار.

پذیرنده فقط محل خرج کردن اعتبار نیست اما پول بدون محل مصرف، اعتبار نمی‌سازد.

پذیرندگان بزرگ تجارت الکترونیکی می‌توانند دراین بازار نقش مهمی داشته باشند؛ زیرا جذابیت یک محصول اعتباری تا حد زیادی به این بستگی دارد که مشتری کجا و برای چه کالا یا خدمتی می‌تواند از آن استفاده کند.

همین موضوع باعث می‌شود تا رقابت برای جذب پذیرندگان باکیفیت نیز به بخشی از رقابت میان بازیگران تبدیل شود.

اعتبار دیگر فقط پول نیست؛ داده هم هست

درمدل‌های جدید اعتباردهی، داده بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.

رتبه اعتباری،اطلاعات بانکی، داده‌های بازار سرمایه، بیمه‌ای و سایر داده‌های قابل استفاده برای شناخت مشتری می‌توانند به ارزیابی ریسک و تصمیم‌گیری اعتباری کمک کنند.

هرچه اعتباردهی بیشتر به داده متکی شود، دسترسی به داده باکیفیت نیز می‌تواند به یک مزیت رقابتی تبدیل شود.

بازار شلوغ شده، اما گلوگاه‌ها هنوز محدودند

افزایش تعداد بازیگران و تنوع مدل‌های اعتباری، رقابت برای جذب مشتری را افزایش داده اما گلوگاه‌های اصلی بازار همچنان در نقاط دیگری قرار دارند.

منابع مالی محدودند، پذیرندگان باکیفیت به‌راحتی در دسترس همه بازیگران نیستند و داده نیز برای همه به یک اندازه قابل استفاده نیست.

به همین دلیل، تعداد بیشتر بازیگران الزاماً به معنی رقابت شدیدتر نیست.

درظاهر، بازار تسهیلات‌یارها بازار وام است، اما در لایه زیرین، رقابت بر سر چیزهای دیگری جریان دارد؛ پول برای تأمین اعتبار، پذیرنده برای مصرف آن و داده برای سنجش ریسک.

هربازیگری که بتواند این سه ضلع را بهتر به هم متصل کند، احتمالاً شانس بیشتری برای ماندن در این بازار خواهد داشت.