معاملات تعهدی رمزارز | ابزار جدید صرافی‌های ایرانی برای معامله‌گران حرفه‌ای

اما امروز، معاملات تعهدی به‌عنوان یک ابزار بومی‌شده و منطبق با قوانین داخلی، در برخی صرافی‌های ایرانی در دسترس قرار گرفته است.

در این مقاله می‌خوانید که این ابزار دقیقا چیست، چطور کار می‌کند، چه فرصت‌ها و خطراتی دارد و معامله‌گران ایرانی چگونه می‌توانند از آن بهره‌مند شوند. با ما تا انتهای این راهنما همراه باشید.

معامله تعهدی چیست؟

در بازارهای جهانی، معاملات اهرمی عمدتا با عنوان مارجین شناخته می‌شوند؛ مدلی که در آن کاربر از پلتفرم قرض می‌گیرد و در ازای آن بهره پرداخت می‌کند.

اما در مدل تعهدی که برای بازار ایران طراحی شده، ساختار متفاوت است. کاربر به‌جای دریافت قرض، با گذاشتن مبلغی به‌عنوان وجه تضمین، وکالت خرید یا فروش دارایی کاربر دیگری را می‌گیرد که دارایی‌اش را در «استخر مشارکت» قرار داده است.

مفاهیم پایه‌ای که هر معامله‌گر باید بداند

پیش از ورود به هر معامله تعهدی، آشنایی با چند اصطلاح کلیدی ضروری است:

• وجه تضمین: مبلغی که کاربر به‌عنوان وثیقه در حساب تعهدی خود قرار می‌دهد. این مبلغ پشتوانه معامله است.
• ضریب اهرم: نسبتی که نشان می‌دهد معامله‌گر چند برابر وجه تضمین خود می‌تواند معامله کند. در صرافی‌های ایرانی این ضریب معمولا تا ۵ برابر است. اما معاملات مارجین در بیت پین تا ۱۰ برابر (در بعضی دارایی‌ها تا ۲۰ برابر) اهرم نیز قابل معامله است.
• لیکویید شدن: زمانی که ارزش دارایی به زیر حد مجاز برسد و موقعیت به‌صورت خودکار بسته شود. این اتفاق می‌تواند به از دست رفتن کل وجه تضمین منجر شود.
• کارمزد تمدید وکالت: هزینه‌ای که برای نگه‌داشتن موقعیت باز در طول زمان پرداخت می‌شود.

برای مثال، اگر کاربری ۲ میلیون تومان وجه تضمین بگذارد و از ضریب ۵ استفاده کند، می‌تواند معامله‌ای به ارزش ۱۰ میلیون تومان انجام دهد. اما اگر بازار خلاف پیش‌بینی حرکت کند، ضرر هم به همان نسبت بزرگ‌تر خواهد بود.

معاملات تعهدی چه فرصت‌هایی برای معامله‌گران ایرانی ایجاد می‌کند؟

یکی از مهم‌ترین مزایای این ابزار، امکان کسب سود در هر دو جهت بازار است.

در معاملات تعهدی می‌توان هم موقعیت خرید (Long) و هم موقعیت فروش (Short) گرفت؛ یعنی حتی در روزهایی که بازار نزولی است، معامله‌گر می‌تواند از ریزش قیمت سود کسب کند.

این ویژگی برای کسانی که تحلیل تکنیکال می‌دانند و بازار را رصد می‌کنند، ارزش قابل توجهی دارد.

مزیت دیگر، بهینه‌سازی سرمایه است. معامله‌گری که سرمایه محدودی دارد اما تحلیل دقیقی از بازار دارد، می‌تواند با استفاده از اهرم، از فرصت‌هایی بهره‌مند شود که در حالت عادی از دسترسش خارج بود.

ریسک‌های معاملات تعهدی را جدی بگیرید

معاملات تعهدی برای همه مناسب نیست و ورود بدون آمادگی به این بازار می‌تواند زیان‌های سنگینی به همراه داشته باشد. مهم‌ترین ریسک‌ها عبارتند از:

• نوسانات شدید بازار رمزارز می‌تواند در عرض چند ساعت موقعیت را لیکویید کند.
• کارمزد تمدید وکالت در طول زمان انباشته می‌شود و سود را کاهش می‌دهد.
• استفاده از اهرم بالا بدون مدیریت ریسک مناسب، احتمال از دست دادن کل وجه تضمین را افزایش می‌دهد.

درکل، توصیه می‌شود معامله‌گران تازه‌کار پیش از ورود به معاملات تعهدی، ابتدا با معاملات اسپات (خرید و فروش مستقیم) تجربه کافی کسب کنند و تنها بخشی از سرمایه‌شان را در این نوع معاملات به کار بگیرند. 

مقایسه معاملات تعهدی با سایر روش‌های معاملاتی

معاملات تعهدی ابزاری برای معامله‌گران حرفه‌ای است، نه کسانی که تازه وارد دنیای رمزارز شده‌اند.

برای استفاده از این سرویس در صرافی‌های ایرانی، کاربر باید:

• احراز هویت کامل داشته باشد.
• شرایط و قوانین معاملات تعهدی را مطالعه و تأیید کند.
• دارایی ریالی یا تتری خود را از کیف پول اسپات به کیف پول تعهدی منتقل کند.

پس از این مراحل، کاربر می‌تواند در بازارهای واجد شرایط، ضریب اهرم مورد نظر را انتخاب کرده و بر اساس تحلیل خود وارد موقعیت خرید یا فروش شود.

بازارهای فعال برای معاملات تعهدی بر اساس حجم معاملات روزانه و ارزیابی ریسک توسط صرافی تعیین می‌شوند.

جمع‌بندی

همانطور که در این راهنما خواندید، معاملات تعهدی یک ابزار حرفه‌ای است که امکان معامله با اهرم را در چارچوب قوانین داخلی برای کاربران ایرانی فراهم کرده است.

اما نکات کلیدی که در این معاملات باید به خاطر بسپارید، عبارت‌اند از:

1. مدل تعهدی با ساختار وکالت‌محور از مارجین سنتی متفاوت است و با قوانین ایران سازگارتر است.
2. اهرم هم سود و هم زیان را تقویت می‌کند و ریسک از دست دادن کل وجه تضمین کاملا واقعی است.
3. این ابزار تنها برای معامله‌گران باتجربه مناسب است.

سوالات متداول

معاملات تعهدی با معاملات فیوچرز چه تفاوتی دارد؟

معاملات فیوچرز بر اساس قراردادهای آتی و در پلتفرم‌های خارجی انجام می‌شود و اهرم‌های بسیار بالاتری دارد. معاملات تعهدی مدل بومی‌شده‌ای است که با ساختار وکالت‌محور طراحی شده و با قوانین ایران سازگار است. ریسک معاملات فیوچرز به دلیل اهرم‌های بالاتر، به‌مراتب بیشتر است.

آیا ممکن است بیشتر از وجه تضمینم ضرر کنم؟

در مدل تعهدی داخلی، حداکثر ضرر معامله‌گر به وجه تضمین اولیه محدود می‌شود و موقعیت پیش از رسیدن به ضرر بیشتر لیکویید می‌شود. با این حال، از دست دادن کل وجه تضمین یک ریسک واقعی است که باید جدی گرفته شود.

چه زمانی موقعیت تعهدی لیکویید می‌شود؟

زمانی که ارزش دارایی در موقعیت باز به زیر حد نگهداری (Maintenance Margin) برسد، سیستم به‌صورت خودکار موقعیت را می‌بندد. این اتفاق معمولا در نوسانات شدید و ناگهانی بازار رخ می‌دهد و به همین دلیل استفاده از حد ضرر توصیه می‌شود.

آیا معاملات تعهدی برای افراد مبتدی مناسب است؟

خیر. این ابزار برای معامله‌گرانی طراحی شده که با تحلیل تکنیکال، مدیریت ریسک و ساختار بازار رمزارز آشنایی کافی دارند. افراد تازه‌کار بهتر است ابتدا با معاملات اسپات تجربه کسب کنند و سپس به سراغ معاملات اهرمی بروند.