آیا داده‌های بیمه‌ای به دارایی جدید صنعت مالی تبدیل می‌شوند؟

چابک آنلاین، زهرا نامداری، با این حال، گسترش اقتصاد دیجیتال وتحول در مدل‌های ارزیابی ریسک در جهان، پرسشی تازه را پیش روی صنعت مالی قرار داده است.

آیا داده‌های بانکی به تنهایی می‌توانند تصویر کاملی از رفتار مالی افراد ارائه دهند؟

دربسیاری ازکشورها،نهادهای مالی به تدریج درحال حرکت به سمت استفاده از«داده‌های جایگزین» درفرآیند اعتبارسنجی هستند،داده‌هایی که می‌توانند ابعاد گسترده‌تری ازرفتار اقتصادی افراد را آشکار کنند.

دراین میان،داده‌های صنعت بیمه به یکی از منابع مورد توجه در تحلیل ریسک اعتباری تبدیل شده‌اند.

درنگاه نخست، صنعت بیمه ارتباط مستقیمی با اعتبارسنجی بانکی ندارد، اما این صنعت درعمل حجم قابل توجهی از اطلاعات رفتاری و مالی مشتریان را در اختیار دارد. 

داده‌هایی که درسال‌ها از طریق صدور بیمه‌نامه، پرداخت حق بیمه، ثبت و دریافت خسارت،تمدید قراردادها و تعاملات مستمر با بیمه‌گذاران شکل گرفته‌اند و می‌توانند الگوهای قابل توجهی ازرفتار مالی افراد را آشکار کنند.

برای نمونه،بیمه‌گذاری که در طول سال‌ها حق بیمه خود را منظم پرداخت کرده، قراردادهای خود را تمدید کرده و سابقه خسارت‌های غیرعادی یا پرریسک ندارد، نوعی سابقه رفتاری ازخود به جا می‌گذاردکه می‌تواند در تحلیل ریسک مالی او نیز قابل توجه باشد.

ازاین منظر، داده‌های بیمه‌ای می‌توانند نشانه‌هایی از نظم مالی، ثبات رفتاری و نحوه مواجهه افراد با ریسک ارائه دهند.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می‌شودکه بدانیم بخش قابل توجهی ازافراد جامعه، با وجود برخورداری از درآمد یا رفتار مالی مناسب، در نظام‌های اعتبارسنجی سنتی سابقه اعتباری کافی ندارند.

بسیاری از جوانان، صاحبان کسب‌ و کارهای نوپا یا افرادی که تاکنون از تسهیلات بانکی استفاده نکرده‌اند، در نظام بانکی با کمبود داده مواجه هستند؛ گروهی که در ادبیات مالی از آن‌ها با عنوان «نامرئی‌های اعتباری» یاد می‌شود.

در چنین شرایطی، برخی کارشناسان معتقدند  که استفاده از داده‌های غیرسنتی از جمله اطلاعات بیمه‌ای می‌تواند به تکمیل تصویر اعتباری افراد کمک کند.

رویکردی که نه تنها برای بانک‌ها و شرکت‌های اعتبارسنجی، بلکه برای صنعت بیمه نیز فرصت‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند و می‌تواند ارزش اقتصادی داده‌های بیمه‌ای را افزایش دهد.

در سال‌های اخیر نیز تحولاتی مانندگسترش فروش اقساطی بیمه‌نامه‌ها، توسعه بیمه‌های عمر وسرمایه‌گذاری، رشد پلتفرم‌های لندتک و افزایش تعامل میان بازیگران صنعت مالی، باعث شده تا مرز میان بانکداری، بیمه و فناوری مالی بیش از گذشته کمرنگ شود.

درچنین فضایی، داده‌ها به تدریج درحال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های صنایع مالی هستند.

با این حال، استفاده از داده‌های بیمه‌ای در اعتبارسنجی با پرسش‌های مهمی نیز همراه است.

آیا زیرساخت‌های حقوقی لازم برای تبادل این اطلاعات میان نهادهای مالی وجود دارد؟ 

چه نوع داده‌هایی قابلیت استفاده در مدل‌های اعتبارسنجی را دارند؟ 

مهم‌تر از همه،آیا صنعت بیمه ایران آمادگی ایفای چنین نقشی در اکوسیستم مالی را دارد؟

پاسخ به این پرسش‌ها شاید هنوز روشن نباشد، اما یک نکته بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است: داده‌های بیمه‌ای ممکن است در سال‌های آینده تنها ابزاری برای مدیریت ریسک در صنعت بیمه نباشند، بلکه به یکی از مؤلفه‌های اثرگذار در سنجش اعتبار مالی افراد در نظام مالی نیز تبدیل شوند.