اختصاصی چابک آنلاین؛
درآمد ۱۵ بانک خصوصی از محل تسهیلات اعطایی به ۷۹۱ هزار میلیارد تومان رسید + جدول
در ۹ ماهه امسال،درآمد تسهیلات اعطایی بانکهای خصوصی در کشور به حدود ۷٬۹۱۳٬۷۴۴٬۲۱۹ میلیون ریال یا 791 هزار میلیارد تومان رسیده است.
چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، این عدد، بهتنهایی نشان میدهد که هسته اصلی درآمد بانکهای خصوصی ایران همچنان «سود تسهیلات» است، یعنی همان مدل همیشگی واممحورکه ریسک اعتباری،تورم، مطالبات معوق و ابلاغ سیاستهای دستوری، مستقیماً روی آن اثر میگذارند.
به زبان ساده، بانک خصوصی ایرانی بیشتر «بانکِ وامدهنده» است، تا «بانکِ سرویسدهنده.
در این دوره، سه بانک اول فاصله معناداری با بقیه بازار دارند:
بانک ملت
با درآمد ۲٬۱۰۷٬۵۲۸٬۶۴۸ میلیون ریال یا 210 هزار میلیارد تومان
بیرقیب در صدر جدول، سهم بسیار بالا از کل درآمد تسهیلات و نشانهای از ترازنامه بزرگ، شبکه گسترده و تمرکز سنگین بر تسهیلات کلان.
بانک پاسارگاد
با ۱٬۵۳۰٬۷۰۵٬۳۷۳ میلیون ریال یا 153 هزار میلیارد تومان
جایگاه دوم، اما با فاصله قابل توجه نسبت به ملت،نشانهای از مقیاس بزرگتر اما محتاطتر.
بانک صادرات ایران
با ۹۴۲٬۶۹۶٬۸۰۳ میلیون ریال یا 94 هزار میلیارد تومان
همچنان در جمع سه بانک اصلی بازار تسهیلات، اما با شیب ملایمتر است.
به این نکته باید توجه داشت که سه بانک اول بخش بزرگی از کل درآمد بازار را از آن خود کرده اند، تمرکز درآمدی بالاست و رقابت واقعی در نیمه بالایی جدول اتفاق میافتد.
اما در انتهای جدول، تصویر کاملاً متفاوت است:
بانک سرمایه با ۱۴٬۱۵۶٬۵۹۶ میلیون ریال
بانک دی با ۵۵٬۸۳۵٬۴۶۸ میلیون ریال
پست بانک ایران با ۷۷٬۱۸۹٬۰۰۸ میلیون ریال
این اعداد در مقایسه با بانک های حاضردرصدرجدول،کمتر به چشم می آیند.
به عبارتی دیگراین بانکها، بانکهایی با ترازنامه محدودترو دامنه فعالیت کوچکتر هستند.
حال، ببینیم وضعیت بانک های جهان چگونه است؟
دربانکهای بزرگ جهان (اروپا، آمریکا، شرق آسیا):
درآمد از محل تسهیلات فقط یکی از منابع درآمدی است، نه ستون اصلی و سهم بالایی از درآمد ازکارمزد خدمات مالی،بانکداری دیجیتال، مدیریت دارایی، خدمات سرمایهگذاری، پرداخت، API و اکوسیستمهای مالی به دست میآید.
در بسیاری از بانکهای بزرگ دنیا،درآمدکارمزدی گاهی ازسود تسهیلات جلومیزند، ریسک اعتباری پخش میشود و متمرکز نیست، همچنین، رشد، وابسته به حجم وام نیست.
اما در ایران، بانک های خصوصی هنوز بیشتر درگیر مدل نرخ بهره و وام هستند.
تورم،سود اسمی را بزرگ میکند اما کیفیت درآمد را نه و تنوع درآمدی ضعیف تر میشود.
در انتها می شود گفت که این آمار ۹ ماهه یک پیام روشن دارد، به نظر می رسد که عمده بانکهای خصوصی درایران با استاندارد بانکداری مدرن فاصله دارند.
در نتیجه، تا وقتی درآمد غیرمشاع رشد نکند،کارمزد و سرویس های جدید جای وام را نگیرد و بانک از «وامدهنده بزرگ» به «پلتفرم مالی» تبدیل نشود، این اعداد هرچقدر هم بزرگ باشند،قابل مقایسه با مقیاس و استاندارد های جهانی نیستند.
