خروج ۶۸۰ هزار خودرو فرسوده از ناوگان؛ ۱.۹ میلیون خودرو در انتظار اسقاط

به گزارش چابک آنلاین، اسقاط خودروهای فرسوده در سال‌های اخیر وارد مرحله تازه‌ای شده و با اصلاح آیین‌نامه ماده ۱۰ قانون سامان‌دهی صنعت خودرو، ظرفیت سالانه اسقاط کشور به ۶۵۰ هزار دستگاه افزایش یافته است. محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، با اشاره به جهش این فرآیند اعلام کرد که در سال ۱۴۰۳ رکورد اسقاط ۳۵۰ هزار دستگاه به ثبت رسید و در سال ۱۴۰۴ نیز مجموع خودرو و موتورسیکلت اسقاط‌شده به نزدیک ۶۸۰ هزار دستگاه رسیده است.

بر اساس این آمار، طی ۲۰ سال گذشته نزدیک به ۲ میلیون و ۶۷۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت از چرخه خارج شده که حدود ۲۵ درصد آن در سه سال اخیر انجام شده است. در کنار اسقاط، نزدیک به ۱۵۰ هزار دستگاه خودروی جدید نیز جایگزین خودروهای فرسوده شده است. این روند در حالی سرعت گرفته که تعداد خودروهای در حال تردد کشور از حدود ۷ میلیون دستگاه در سال ۱۳۸۵ به حدود ۲۴ میلیون دستگاه رسیده و افزایش ۲۲۲ درصدی ناوگان، ضرورت خروج خودروهای فرسوده را بیش از گذشته برجسته کرده است.

افزایش ظرفیت اسقاط به ۶۵۰ هزار دستگاه در سال

اصلاح آیین‌نامه ماده ۱۰ یکی از عوامل اصلی افزایش ظرفیت اسقاط بوده است. در آیین‌نامه سال ۱۴۰۲ به ازای هر ۱۲ خودرو، یک خودروی فرسوده باید از ناوگان خارج می‌شد و ظرفیت اسقاط کشور حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار دستگاه بود؛ اما با اصلاح این مقررات، ظرفیت سالانه به ۶۵۰ هزار دستگاه افزایش یافته است. این تغییر در شرایطی انجام شده که قانون برنامه هفتم، وزارت صمت را مکلف به اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه کرده و به گفته حاتمی، ظرفیت ایجادشده امکان تحقق این هدف را فراهم می‌کند.

در بخش موتورسیکلت نیز روند نوسازی از سال گذشته وارد مرحله اجرایی شده است. بر اساس تعریف فعلی، موتورسیکلت‌های کاربراتوری بالای ۱۲ سال فرسوده محسوب می‌شوند و نزدیک به ۸ میلیون دستگاه موتورسیکلت در این گروه قرار دارند. همچنین حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار خودروی سواری فرسوده در کشور وجود دارد که مشمول فرآیند اسقاط هستند.

تسهیلات اسقاط

برای تحریک تقاضا و تسهیل جایگزینی نیز تسهیلاتی در نظر گرفته شده است. سال گذشته برای نوسازی ۹۶ هزار دستگاه ناوگان تفاهم‌نامه‌هایی منعقد شد و تسهیلات طرح‌های مختلف از ۴۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان با نرخ سود چهار درصد تعیین شده است. این حمایت‌ها برای موتورسیکلت، تاکسی‌های دوگانه‌سوز و برقی در نظر گرفته شده و تاکنون نزدیک به هزار و ۷۰۰ تاکسی برقی نیز تحویل داده شده است.

همزمان، محدودیت تردد خودروهای فرسوده در هشت کلان‌شهر کشور نیز در چارچوب قوانین مربوطه دنبال می‌شود؛ با این حال مالکان خودروهای فرسوده در صورت ثبت‌نام در سامانه نوسازی و معرفی خودرو برای اسقاط، تا پنج سال از محدودیت‌های تردد معاف خواهند بود. تهران، اصفهان، مشهد، تبریز و شیراز نیز در اولویت نخست جایگزینی خودروهای فرسوده قرار گرفته‌اند.

در ادامه این سیاست‌ها، خروج خودروهای تجاری فرسوده نیز در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس اصلاحیه آیین‌نامه، حدود ۱۶ هزار کشنده بالای ۵۰ سال در کشور شناسایی شده‌اند که خروج آنها در اولویت قرار دارد. همچنین خودروسازان مکلف شده‌اند ۲۰ درصد از طرح‌های فروش سالانه خود را به خودروهای جایگزین و مالکان خودروهای فرسوده اختصاص دهند؛ اقدامی که می‌تواند مسیر نوسازی ناوگان را از صرفاً اسقاط به سمت جایگزینی واقعی خودروهای فرسوده هدایت کند.