مرجع رسیدگی به شکایات مسکن مهر کجاست؟
در پی طرح گلایههای متعدد مالکان و متقاضیان مسکن مهر درباره دریافت هزینههای تکراری، بدهیهای اعلامنشده و ابهامات موجود در فرآیند نقلوانتقال واحدها، مدیر طرح مسکن اتاق تعاون با تشریح وضعیت حقوقی تعاونیهای مسکن مهر، اعلام کرد: مرجع اصلی رسیدگی به اختلافات میان اعضا و تعاونیها مرکز داوری اتاق تعاون است و بخش عمده پروژههای تعاونی و پروژههای تعاونیساز نیز تعیین تکلیف شدهاند.
به گزارش چابک آنلاین، در روزهای گذشته، برخی از متقاضیان و خریداران مسکن مهر، ضمن انتقاد از تحمیل هزینههای متعدد و تکرارشونده در زمان نقلوانتقال واحدها، عنوان کردند که این هزینهها علاوه بر مخارج رسمی مانند انتقال سند، مالیات، حقالتحریر، خرید عرصه و آمادهسازی زمین، شامل مبالغی تحت عنوان «تسویه تعاونی» نیز میشود؛ مبالغی که گاهی به دهها و حتی بیش از ۱۰۰ میلیون تومان میرسد، در حالی که طبق گفته مسئولان وزارت تعاون، این تعاونیها منحل شده و در مرحله تسویه هستند.
به گفته آنها مشکل اصلی این است که بسیاری از این مبالغ در زمان فروش یا انتقال ملک به خریداران جدید اعلام نشده و پس از سالها همراه با جریمه و سود دیرکرد مطالبه میشود. در برخی موارد نیز متقاضیان میگویند پس از تسویه کامل و انتقال رسمی، دوباره برای همان ملک بدهی جدید اعلام شده است.
این ابهام در فرایند نقلوانتقال، وضعیت حقوقی تعاونیها، نحوه محاسبه بدهیها و مسئولیت دستگاههای مختلف، در حالی است که برخی اسناد و رسیدهای قدیمی پرداختها موجود نیست و اطلاعرسانی مبالغ قابل پرداخت نیز سازوکار مشخصی ندارد، به همین دلیل مبالغ قبلی دوباره از آنها اخذ میشود و امکان پیگیری موثر شکایات نیز محدود است.
در ادامه پیگیری مطالبات و دغدغههای مطرحشده از سوی متقاضیان مسکن مهر، این پرسشها را با مسئولان تعاونیهای مربوطه در میان گذاشت. پاسخ ارائهشده از سوی پارسا گوهری - مدیر طرح مسکن اتاق تعاون ایران - به ابهامات مطرحشده در خصوص هزینهها، نقلوانتقال واحدها، وضعیت اسناد مالکیت و همچنین آخرین وضعیت حقوقی این واحدها و تعاونیهای مربوطه را در ادامه میخوانیم:
بسیاری از متقاضیان نمیدانند متولی نهایی مسکن مهر وزارت راه و شهرسازی است یا وزارت تعاون. از نظر اتاق تعاون مسئول پاسخگویی به مردم دقیقا چه نهادی است؟
از حدود ۱.۵ میلیون واحد ساخته شده مسکن مهر، حدود ۷۰۰ هزار واحد تعاونی ساز و حدود ۸۰۰ هزار واحد قراردادهای سه جانبه وزارت راه و شهرسازی بودهاند؛ بخش ۷۰۰ هزار واحد توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و اتاق تعاون پایش و نظارت میشود. پروژههای مسکن مهر دارای ذینفعان و مسئولیتهای متعددی هستند و بخشی از مسائل موجود به تعاونیها، بخشی به وزارت راه و شهرسازی، بخشی به نظام بانکی و بخشی نیز به شرایط اقتصادی و تورم بازمیگردد.
وقتی تعاونیهای مسکن مهر منحل شدهاند، وصول مطالبات آنها اکنون با چه مجوز قانونی و توسط چه نهادی انجام میشود؟
پس از انحلال تعاونی، «هیئت تصفیه» مطابق قانون تشکیل میشود. این هیئت داراییها، بدهیها و اسناد مالی تعاونی را بررسی و تعیین تکلیف میکند. هرگونه وصول مطالبات یا دریافت مبالغ احتمالی نیز در چارچوب فرآیند قانونی تصفیه و توسط هیئت تصفیه انجام میشود تا پرونده تعاونی بهطور کامل بسته شود.
نقش اتاق تعاون در نظارت بر تعاونیهای مسکن مهر و فرآیند تسویه آنها چیست؟
اتاق تعاون نظارت خود را از طریق اتحادیههای تعاونی در سطوح شهرستانی، استانی و ملی اعمال میکند. همچنین در صورت بروز اختلاف میان اعضا و تعاونیها، «مرکز داوری اتاق تعاون» مرجع رسیدگی است و میتواند نسبت به بررسی اسناد، صدور رأی و حل اختلاف اقدام کند.
چرا برخی مالکان پس از دریافت «تسویه» و انجام نقل و انتقال رسمی چند سال بعد با بدهیهای جدید مواجه میشوند؟
این موضوع قابل تعمیم به همه تعاونیها نیست و باید در قالب پرونده و تعاونی مشخص بررسی شود. هر تعاونی شخصیت حقوقی مستقل دارد و برای اظهارنظر درباره منشا بدهیهای جدید باید اسناد و شرایط همان پروژه مورد بررسی قرار گیرد.
اگر واحد مسکونی بدهی داشته چرا هنگام استعلام دفترخانه یا صدور صلحنامه این بدهی اعلام نمیشود؟
در فرآیند انتقال رسمی، استعلامهای لازم از مراجع ذیربط اخذ میشود و معمولا تسویههای لازم پیش از صدور سند انجام میگیرد. با این حال اگر مورد خاصی وجود داشته باشد، نیازمند بررسی مصداقی همان پرونده است.
آیا از نظر حقوقی میتوان هزینهای را از مالک جدید مطالبه کرد که اساسا مربوط به متقاضی اولیه بوده است؟
در پروژههای تسویهشده، بدهیهای مربوط به ساخت و اجرای پروژه باید پیش از انتقال تعیین تکلیف شده باشد. در صورت بروز اختلاف میان عضو و تعاونی نیز امکان مراجعه به مرکز داوری برای رسیدگی وجود دارد.
مبنای قانونی جریمههای چند برابری و سودهای انباشتهای که به بدهیهای قدیمی تعلق میگیرد چیست؟
مسئولیت تامین تسهیلات پروژههای مسکن مهر بانکهای عامل به ویژه بانک مسکن بوده است، لذا باید از طریق بانک عامل پیگیری شود ولی به صورت کلی پروژه هایی که طبق جدول زمان بندی ساخته و تحویل شدهاند، مشمول جریمه نیستند صرفا جریمه در مورد پروژههایی است که با تاخیر تحویل شده است که قابلیت بخشودگی نیز دارد و در صورت اعلام به اتاق تعاون ایران، قابل پیشگیری جهت اعمال بخشودگی است.
مبالغی که با عناوینی مانند «حق اتحادیه»، آمادهسازی، پایان کار و هزینههای تعاون دریافت میشود دقیقا در چه محلی هزینه شده است؟
هزینههای آمادهسازی، پایان کار و سایر هزینههای رسمی پروژه در چارچوب هزینههای قانونی پروژه تعریف میشوند و حسابرس آنها را بررسی میکند. درباره عنوان «حق اتحادیه» نیز اعلام شده که چنین عنوانی بهصورت کلی وجود ندارد و اگر پرداختی بابت پاداش هیئتمدیره باشد، باید به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد.
چرا بسیاری از مالکان میگویند برای برخی پرداختها فاکتور، رسید رسمی یا سند قابل استناد دریافت نکردهاند؟
تعاونیها دارای دفاتر رسمی هستند که اسناد مالی به صورت مستند و منظم ثبت میشود. در صورت بروز اختلاف و مشکل افراد میتوانند موضوع را از طریق مرکز داوری پیگیری کنند.
آیا اتاق تعاون آماری از مجموع مبالغ وصولشده از متقاضیان مسکن مهر در سالهای اخیر دارد؟
حدود ۸۶ درصد پروژههای تعاونیساز مسکن مهر مطابق برنامه زمانی تکمیل و تعیین تکلیف شدهاند و مابقی که حدود ۱۴ است، به دلایل ذیل در حال پیگیری جهت تکمیل و تحویلی است: -عدم تامین مالی توسط متقاضیان که حدود ۵۰ درصد است - اختلاف بین اعضاء با تعاونی مشکلات حقوقی - مشکلات فنی و مهندسی.
آیا حسابرسی مستقلی از تعاونیهای مسکن مهر و اتحادیههای مرتبط انجام شده است؟
قانون برای تعاونیهای دارای تعداد مشخصی عضو، حسابرس پیشبینی کرده و حتی مجامع عمومی تعاونیهای کوچکتر نیز میتوانند حسابرس مستقل تعیین کنند. وظیفه حسابرس، بررسی اسناد و صورتهای مالی تعاونی است.
اگر تعاونی منحل شده باشد چگونه همچنان هزینههای مربوط به حقوق مدیرعامل، کارکنان یا امور اداری از مردم دریافت میشود؟
پس از انحلال، هیئت تصفیه مسئول تعیین تکلیف مالی تعاونی است. هزینههای قانونی و مستند مربوط به دوران فعالیت تعاونی در فرآیند تصفیه محاسبه میشود و پس از خاتمه تصفیه، شخصیت حقوقی تعاونی پایان مییابد و دیگر امکان مطالبه جدید از سوی آن وجود ندارد.
وضعیت حقوقی اتحادیههایی که امروز از متقاضیان مسکن مهر مطالبه وجه میکنند چیست؟
اگر اعضا تعهدات مالی خود را در قبال پروژه انجام نداده باشند، تعاونی یا اتحادیه میتواند در چارچوب قوانین و قراردادهای موجود، مطالبات را پیگیری کند. با این حال درباره هر مطالبه باید وضعیت همان پروژه بهطور مشخص بررسی شود.
مرجع رسیدگی به شکایت افرادی که نسبت به این بدهیها معترض هستند کجاست؟ اتاق تعاون چه برنامهای برای جلوگیری از تکرار این مشکلات در نقل و انتقالات آینده دارد؟
مرجع اصلی رسیدگی به اختلافات میان اعضا و تعاونیها، «مرکز داوری اتاق تعاون» در استانها و مرکز کشور است. این مرکز با حضور کارشناسان تخصصی به بررسی اسناد و صدور رای میپردازد. همچنین در صورت احراز تخلف، سازوکارهای قانونی برای برخورد با تعاونیهای متخلف پیشبینی شده است.
در صورت اثبات عدم ابلاغ بدهی به مالک، آیا امکان بخشودگی جرایم وجود دارد؟
نحوه اطلاعرسانی و ابلاغ تعهدات در اساسنامه و مصوبات مجمع هر تعاونی مشخص میشود. بنابراین بررسی امکان بخشودگی یا رفع جرایم نیازمند رسیدگی به پرونده و شرایط همان تعاونی است.
چه زمانی پرونده تسویه تعاونیهای مسکن مهر بهطور کامل بسته خواهد شد؟
حدود ۸۶ درصد پروژههای تعاونیساز مسکن مهر بهطور کامل تعیین تکلیف و تحویل متقاضیان شدهاند که با همکاری و مساعدت وزارت راه و شهرسازی در تامین آسانسور و هزینههای محوطه سازی مجموعا ۹۰ درصد از پروژه های مسکن مهر تعاونی ساز، تعیین تکلیف شدهاند. باقیمانده پروژهها دارای مسائل حقوقی، قضایی، مالکیتی یا تامین مالی هستند و زمان بسته شدن کامل پرونده آنها به تعیین تکلیف موردی این اختلافات بستگی دارد.
