کارت برنده به دست تراشهسازان چین افتاد
صنعت تراشه حافظه چین به عنوان یکی از بزرگترین ذینفعان رونق جهانی هوش مصنوعی ظهور کرده و تولیدکنندگانی را که زمانی ضررده بودند، به بازیگران قدرتمندی با نفوذ فزاینده بر قیمتگذاری، زنجیرههای تامین و توسعه فناوری تبدیل کرده است.
به گزارش چابک آنلاین، صنعت تراشه حافظه چین به عنوان یکی از بزرگترین ذینفعان رونق جهانی هوش مصنوعی ظهور کرده است و تولیدکنندگانی را که زمانی ضررده بودند، به بازیگران قدرتمندی با نفوذ فزاینده بر قیمتگذاری، زنجیرههای تامین و توسعه فناوری تبدیل کرده است. ظهور سریع شرکتهایی مانند «چانگشین مموری تکنولوژیز» (سیایکسامتی) و «یانگتسه مموری تکنولوژیز کورپوریشن» (YMTC) اکنون توجه بیشتری را از واشنگتن به خود جلب کرده است و سیاستگذاران آمریکایی نگرانند که قابلیتهای رو به گسترش نیمهرساناهای پکن بتواند تعادل قدرت فناوری و نظامی را تغییر دهد.
نفوذ فزاینده سازندگان تراشه حافظه چین، نشاندهنده تغییر گستردهتر در صنعت نیمهرسانای جهانی است. در حالی که پردازندههای پیشرفته طراحی شده توسط شرکتهایی مانند انویدیا همچنان بر صدر بازار تسلط دارند، تراشههای حافظه نیز به همان اندازه برای سیستمهای هوش مصنوعی حیاتی شدهاند. این قطعات با کارایی بالا، مدلهای هوش مصنوعی را قادر میسازد تا حجم عظیمی از دادهها را پردازش کنند و آن را به یک جزء ضروری در مراکز داده، رایانش ابری و برنامههای نسل بعدی تبدیل میکند.
سازندگان تراشه حافظه چینی چگونه نفوذ پیدا کردهاند؟
تا همین چند سال پیش، تولیدکنندگان تراشه حافظه چین به طور گسترده به عنوان شرکتهای تحت حمایت دولت تلقی میشدند که برای رقابت با رهبران جهانی تثبیتشده مانند سامسونگ، اسکی هاینیکس و میکرون تلاش میکردند. آنها با حمایت میلیاردها دلار بودجه دولتی و یارانههای صنعتی، سالها صرف ایجاد ظرفیت تولید داخلی کردند، در حالی که همچنان به فناوری خارجی وابسته بودند.
اما انقلاب هوش مصنوعی این سرنوشت را به طرز چشمگیری تغییر داده است.
تقاضای انفجاری برای سرورهای هوش مصنوعی، کمبودهایی را در بازارهای جهانی تراشه حافظه ایجاد کرده و به تولیدکنندگان چینی اجازه داده است تا قیمتها را افزایش داده و از موضع قدرت مذاکره کنند. طبق گزارش رویترز، سیایکسامتی به اندازه کافی تاثیرگذار شده است که حتی در برابر فشار قیمتگذاری از سوی هواوی، یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری چین، مقاومت کند. طبق گزارشها، این شرکت با وجود درخواستهای هواوی برای تخفیف، قیمتهای بالاتری را حفظ کرده که نشاندهنده تغییر قابل توجه در قدرت بازار است.
تولیدکنندگان چینی همچنین به طور فزایندهای در مورد مشتریان خود گزینشی عمل میکنند و مشتریان داخلی استراتژیک را در اولویت قرار میدهند و در عین حال ظرفیت تولید را برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده، گسترش میدهند.
چرا واشنگتن بیشتر نگران میشود؟
آمریکا مدتهاست که جاهطلبیهای نیمهرسانای چین را به عنوان یک چالش اقتصادی و امنیت ملی در نظر میگیرد. واشنگتن نگران است که تراشههای پیشرفته توسعه یافته برای کاربردهای تجاری هوش مصنوعی، میتوانند قابلیتهای نظامی، عملیات سایبری و فناوریهای نظارتی چین را نیز تقویت کنند.
بنابراین، هر دو شرکت سیایکسامتی و YMTC چین تحت نظارت فزایندهای قرار گرفتهاند.
شرکت YMTC در حال حاضر در فهرست نهادهای آمریکا قرار دارد و دسترسی آن به فناوری و تجهیزات آمریکایی محدود شده است. سیایکسامتی نیز برای محدودیتهای مشابه در نظر گرفته شده است، اگرچه مقامات آمریکایی تاکنون به دلیل نگرانیها در مورد روابط تجاری گستردهتر با پکن، تصمیم نهایی را به تعویق انداختهاند.
بحث در واشنگتن نشاندهنده اولویتهای رقابتی است. مقامات امنیت ملی از کنترلهای سختگیرانهتر صادرات برای کند کردن پیشرفت فناوری چین حمایت میکنند، در حالی که برخی از شرکتهای آمریکایی استدلال میکنند که حفظ روابط تجاری همچنان برای زنجیرههای تأمین جهانی و ثبات بازار مهم است.
آیا چین میتواند رهبران جهانی نیمهرسانای را به چالش بکشد؟
جاهطلبیهای چین فراتر از خدمت به بازار داخلی خود است.
شرکت سیایکسامتی تاسیسات تولیدی خود را گسترش میدهد که در نهایت میتواند ظرفیت تولید آن را بیش از دو برابر کند. ناظران صنعت معتقدند که اگر برنامههای توسعه فعلی موفقیتآمیز باشد، این شرکت میتواند در دهه آینده با برخی از بزرگترین تولیدکنندگان حافظه جهان رقابت کند.
شرکت YMTC نیز مسیر مشابهی را دنبال میکند و تولید خود را افزایش میدهد و در عین حال برای اولین حضور خود در بازار سهام آماده میشود. سیاستگذاران چینی هر دو شرکت را به عنوان قهرمانان ملی استراتژیک در مرکز هدف بلندمدت پکن برای خودکفایی فناوری میبینند.
قدرت رو به رشد بازار آنها همچنین به آنها اجازه داده است تا با رقبای بینالمللی مستقر، رقابت تهاجمیتری داشته باشند. در برخی موارد، گزارش شده است که تراشههای حافظه چینی با قیمتی فراتر از محصولات مشابه سامسونگ فروخته میشوند که نشان میدهد چگونه تقاضا، قدرت چانهزنی را به سمت تامینکنندگان تغییر داده است.
چه چالشهایی هنوز پیشرفت چین را محدود میکنند؟
با وجود رشد سریع، موانع قابل توجهی همچنان باقی مانده است.
چین همچنان به تجهیزات تولید نیمهرسانای وارداتی، به ویژه سیستمهای لیتوگرافی پیشرفته تولید شده توسط شرکت هلندی ایاسامال (ASML)، متکی است. محدودیتهای اعمال شده توسط هلند تحت فشار آمریکا، مانع از دستیابی تولیدکنندگان چینی به پیشرفتهترین دستگاههای لیتوگرافی فرابنفش شدید (EUV) مورد نیاز برای تولید پیشرفتهترین تراشههای جهان شده است.
در نتیجه، شرکتهای چینی همچنان از فناوری قدیمیتر فرابنفش عمیق (DUV) استفاده میکنند که آنها را چندین نسل از رقبای بینالمللی پیشرو در برخی محصولات پیشرفته مانند حافظه پیشرفته هوش مصنوعی عقب نگه میدارند.
بنابراین، کنترل صادرات بر تجهیزات نیمهرسانای همچنان یکی از بزرگترین موانع بر سر راه جاهطلبیهای چین است. محدودیتهای اضافی میتواند برنامههای توسعه را کند کرده و تلاشهای پکن برای دستیابی به استقلال کامل فناوری را به تأخیر بیندازد.
این برای مسابقه جهانی هوش مصنوعی چه معنایی دارد؟
ظهور صنعت تراشه حافظه در چین نشان میدهد که چگونه رقابت جهانی هوش مصنوعی به طور فزایندهای فراتر از نرمافزار و پردازندههای پیشرفته گسترش مییابد. حافظه به یک منبع استراتژیک تبدیل شده که زیربنای عملکرد سیستمهای هوش مصنوعی، زیرساختهای ابری و فناوریهای نظامی است.
با افزایش سهم شرکتهای چینی در بازار، دولتها احتمالا زنجیرههای تامین نیمهرسانای را از دریچه ژئوپلیتیکی قویتری بررسی خواهند کرد. رقابت آینده نه تنها به نوآوری، بلکه به دسترسی به تجهیزات تولید، مواد اولیه، بازارهای صادراتی و مشارکتهای بینالمللی نیز بستگی خواهد داشت.
برای واشنگتن، چالش در ایجاد تعادل بین امنیت ملی و منافع اقتصادی نهفته است. برای پکن، حفظ شتاب در عین کنترل سختگیرانهتر صادرات بسیار مهم خواهد بود.
بر اساس گزارش وب سایت مدرن دیپلماسی، صعود سریع تولیدکنندگان تراشه حافظه در چین نشان میدهد که چشمانداز جهانی نیمهرسانای دیگر تحت سلطه تعداد انگشتشماری از بازیگران تثبیتشده نیست. در عوض، به میدان نبرد مرکزی دیگری در رقابت گستردهتر فناوری بین دو اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شده است؛ با پیامدهایی که بسیار فراتر از صنعت هوش مصنوعی است.
