آیا بیمه بیکاری با کار در پلتفرم های اسنپ و تپسی قطع می‌شود؟

بسیاری از افرادی که به دلایل غیرارادی شغل خود را از دست می‌دهند، برای تامین مخارج زندگی به فعالیت در تاکسی‌های اینترنتی روی می‌آورند. با این حال، بر اساس قوانین جاری، این اقدام ممکن است منجر به بروز چالش‌هایی در تداوم دریافت مستمری بیمه بیکاری شود. از آنجا که این مقرری برای حمایت از افراد در جست‌وجوی شغل است، اشتغال در این پلتفرم‌ها گاهی از سوی مراجع قانونی به معنای خروج از وضعیت بیکاری تعبیر می‌گردد.

آیا کار در اسنپ از نظر قانون «اشتغال» محسوب می‌شود؟

طبق تعاریف کلی، هر فعالیت اقتصادی که منجر به کسب درآمد شود، می‌تواند اشتغال تلقی شود؛ حتی اگر قرارداد رسمی یا بیمه نداشته باشد. بر همین اساس، سازمان تامین اجتماعی احتمال دارد فعالیت در پلتفرم‌هایی مانند اسنپ را (حتی به صورت پاره‌وقت) نقض شرایط دریافت بیمه بیکاری بداند.

با این حال، رویه واحدی در تمام موارد وجود ندارد و بسیاری از کارشناسان معتقدند تشخیص نهایی بر عهده واحد بازرسی شعبه مربوطه است. اگر فعالیت فرد به گونه‌ای باشد که از نظر بازرس، «اشتغال پایدار» محسوب شود، مبنایی برای قطع مستمری و مطالبه وجوه قبلی خواهد بود.

فرآیندهای شناسایی و پایش وضعیت مقرری‌بگیران

سازمان تامین اجتماعی از روش‌های مختلفی برای بررسی وضعیت اشتغال استفاده می‌کند که ریسک شناسایی فعالیت‌های جانبی را افزایش می‌دهد:

• استعلام‌های سیستمی: اتصال هوشمند سامانه‌های بیمه و مالیات.
• تبادل اطلاعات: احتمال ارائه داده‌های رانندگان فعال (مانند کد ملی و میزان تراکنش) توسط پلتفرم‌ها به سازمان‌های ذی‌ربط.
• بررسی‌های مالی: پایش احتمالی تراکنش‌های بانکی یا داده‌های مالیاتی.
• نظارت‌های میدانی: استفاده از گزارش‌های بازرسی و پایش‌های غیرسیستمی.

بنابراین، حتی فعالیت‌های غیررسمی نیز پتانسیل شناسایی از طریق سیستم‌های یکپارچه را دارند.

پیامدهای احتمالی در صورت احراز اشتغال

اگر از نظر واحد بازرسی ثابت شود که فرد در زمان دریافت مقرری مشغول به کار بوده، عواقب زیر محتمل است:

1. تعلیق یا قطع مستمری: اداره بیمه می‌تواند پس از احراز اشتغال، پرداخت‌ها را متوقف کند.
2. امکان مطالبه مبالغ پرداختی: سازمان این حق را دارد که مستمری‌های واریز شده از تاریخ شروع اشتغال را بازپس بگیرد. این مبالغ ممکن است شامل اصل و جریمه‌های مربوطه باشد.
3. ثبت در سوابق: ثبت تخلف احتمالی در پرونده بیمه‌ای فرد.

شرایط کلی برای حفظ و دریافت بیمه بیکاری

برای اطمینان از تداوم دریافت مقرری، متقاضیان باید شرایط قانونی زیر را حفظ کنند:

• بیکاری باید غیرارادی و ناشی از حوادث یا تصمیم کارفرما باشد.
• فرد نباید مستمری‌بگیر، بازنشسته یا ازکارافتاده باشد.
• داشتن حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه (در موارد عادی) الزامی است.
• اعلام وضعیت بیکاری به اداره کار حداکثر ظرف ۳۰ روز.

نتیجه‌گیری

 اگرچه فعالیت در تاکسی‌های اینترنتی یک راهکار موقت برای جبران هزینه‌هاست، اما به دلیل اتصال سامانه‌های نظارتی، این کار می‌تواند ریسک قطع بیمه بیکاری را به همراه داشته باشد. با توجه به اینکه تصمیم نهایی اغلب با بازرسی شعبه است، توصیه می‌شود بیمه‌شدگان پیش از هرگونه فعالیت، ابهامات خود را با واحد مربوطه در میان بگذارند تا دچار جریمه‌های ناخواسته نشوند.