انفجار با هر شدتی نمیتواند گسلی را برای زلزله فعال کند
عضو هیات علمی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی گفت: هیچ انفجاری با هر شدتی نمیتواند گسلی را برای زلزله فعال کند. ممکن است اتفاقات جزئی رخ دهد، اما به زلزله تبدیل نمی شود. مقدار انرژی صرفشده در انفجارها کاملاً متفاوت و بسیار ضعیفتر از انرژی زلزله است.
به گزارش چابک آنلاین، «فریبرز ناطقی الهی» عضو هیات علمی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، درباره وقوع ۴۸ زمینلرزه ۴ ریشتری در فاصله ۲۸ بهمن تا ۲۸ فروردین و در پاسخ به این سوال که آیا این زمین لرزهها به دلیل وقوع انفجارهای ناشی از جنگ بوده است؟ گفت: کشور ما زلزلهخیز است؛ امری که تقریباً همه ما از آن آگاهیم و هر از گاهی با وقوع زلزلهای، توجه عمومی افزایش مییابد. با این حال، نکته اصلی این است که رویدادی مانند جنگ – که چهل روز طول کشید و حساسیت مردم را برانگیخت – توجه را به زلزلههایی جلب میکند که همواره رخ میدهند، اما دقت کافی بر آنها نمیشد و تنها در اخبار مشاهده شده و نادیده گرفته میشد، گویی اتفاق خاصی نیفتاده است.
وی اضافه کرد: اگر این موضوع را از منظر آماری بررسی کنیم، در همان بازه زمانی، رویداد خاصی رخ نداده است. با این حال، اتفاق خاص آن بود که توجه ما به این مسئله جلب شد، آن را رصد کردیم و بر آن تمرکز ورزیدیم.
ناطقی الهی افزود: در ایران، زلزلههای با بزرگی چهار، سه یا دو ریشتر متداول و رایج است. زاگرس به آسانی زلزلههای پنج و شش ریشتری را تولید میکند و البرز نیز همواره زلزلههای بزرگ، مانند هفت ریشتر را تجربه کرده و میکند. با این وجود، تأکید میکنم که دوره بازگشت این رویدادها است که برای ما جذابیت ایجاد میکند. آنچه بسیار مهم و همواره مورد تأکید ما جامعه دانشگاهی به مسئولان کشور بوده، این است که زلزله تهران اکنون در خط مقدم زلزلههای محتمل قرار دارد؛ یعنی میتواند رخ دهد و باید رخ دهد.
این استاد زلزلهشناسی در ادامه خاطرنشان کرد: اگر علم مهندسی و زلزلهشناسی معتبر است – که هست – باید زلزله رخ دهد و زلزله تهران نیز دیر شده است. ما باید نسبت به آن نگران باشیم و برنامهریزی لازم را انجام دهیم. بحث جنگ کاملاً متفاوت است؛ هرچند شباهتهایی دارد، اما مسائل آنها یکسان نیست. در حمله جنگی، چند نقطه از شهر هدف قرار میگیرد که میتوان موضعی و نقطهای با آن مقابله کرد، اما زلزله کل شهر را صدمه میزند و تحت تأثیر قرار میدهد.
ناطقی الهی توضیح داد: لذا این نکته از اهمیت بسزایی برخوردار است که افراد مسئول – شهرداران، دهیاران و بهویژه شوراهای شهری و روستایی – هوشیار باشند. متأسفانه تاکنون فعالیت خاصی نداشتهایم، یعنی هیچ آمادگیای وجود ندارد تا به مردم بگوییم: «اگر فردا زلزله تهران با بزرگی هفت و یک یا هفت و دو رخ دهد، چه باید بکنید؟»
وی با انتقاد از مسئولان گفت: رودربایستی در این مسائل جایی ندارد. متأسفانه، شورای شهر تهران، در خصوص بحث زلزله بسیار تعلل کرده و به آن نپرداخته است. همچنین مدیریت بحران شهر تهران و حتی مدیریت بحران کشور نیز در خصوص زلزله اقدامی انجام نداده و برنامهای برای آن ندارند.
ناطقی الهی با رد تأثیر انفجارهای ناشی از جنگ بر وقوع زمین لرزه گفت: هیچ انفجاری با هر شدتی نمیتواند گسل را برای زلزله فعال کند. ممکن است اتفاقات جزئی رخ دهد، اما به زلزله تبدیل نمیشود. مقدار انرژی صرفشده در انفجارها کاملاً متفاوت و بسیار ضعیفتر از انرژی زلزله است.
