"تیما" معماری کاملی از بانکداری مدرن اعتباری و تأمین مالی شرکتی را در کشور ایجاد خواهد کرد

چابک آنلاین، مجید میرزاحیدری،  برهمین اساس، نسل جدیدی از خدمات اعتباری و تأمین مالی در حال شکل‌گیری  بوده که با تکیه بر همکاری میان بانک‌ها، فین‌تک‌ها و بازیگران تخصصی صنایع، تلاش می‌کند تأمین مالی را از یک خدمت مستقل به بخشی از یک اکوسیستم یکپارچه، برای ارتقای بهره‌وری، افزایش تاب‌آوری بنگاه‌ها و بهبود عملکرد زنجیره‌های تأمین تبدیل کند.

درهمین چارچوب، «تیما» به‌عنوان یک زیرساخت جامع تأمین مالی زنجیره تأمین شکل گرفته است،بستری فراتر از یک محصول اعتباری که با رویکردی اکوسیستمی، مدیریت ریسک نقدینگی و بهینه‌سازی جریان منابع مالی را در قلب زنجیره‌های اقتصادی هدف قرار می‌دهد.

برای بررسی ابعاد شکل گیری و فعالیت "تیما"، گفتگویی با "اکبر یار محمدی"،مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت صورت گرفته که از نظر‌می گذرد.

چابک آنلاین: چه خلأ یا نیاز سنجی ، بانک ملت را به سمت طراحی و توسعه "تیما" سوق داد؟

اکبریارمحمدی، مدیر کل توسعه و خلق محصول بانک ملت: تامین مالی زنجیره تامین  (SCF)یکی از مهم‌ترین روندهای تحول در صنعت مالی جهان است،موضوعی که نه صرفاً به بانکداری محدود می‌شود و نه صرفاً به فناوری. 

این حوزه مجموعه‌ای گسترده از روش‌ها و مدل‌های مالی را در بر می‌گیرد که هدف اصلی آن‌ها، واقعی‌سازی تأمین مالی در بستر جریان کالا، خدمات و روابط تجاری میان بنگاه‌هاست.

 متأسفانه در ایران، مفهوم تأمین مالی زنجیره تأمین تا حد زیادی به انتقال تعهدات و ابزارهای اعتباری محدود شده و همین برداشت محدود، مانع بهره‌گیری از ظرفیت‌های واقعی این حوزه شده است.

بانک ملت با درک این خلأ، تیما را به‌عنوان یک زیرساخت جامع برای ارائه خدمات نوین تأمین مالی طراحی کرده است.

 رویکرد تیما فراتر از تأمین مالی سنتی است، هدف ما صرفاً تزریق منابع به کسب‌وکارها نیست، بلکه مدیریت ریسک نقدینگی در سطح زنجیره‌های اقتصادی است. 

زمانی که جریان نقدینگی دریک زنجیره به‌درستی مدیریت شود، منابع مالی به شکل بهینه‌تری تخصیص می‌یابند، هزینه‌های مالی کاهش پیدا می‌کند و در نهایت پایداری و تاب‌آوری (Resilience) بنگاه‌ها و صنایع افزایش می‌یابد. به همین دلیل، "تیما" را باید بستری برای ارتقای کیفیت تأمین مالی و افزایش تاب‌آوری اقتصاد دانست، نه صرفاً یک ابزار اعتباری جدید.

چابک آنلاین:تیما یک محصول جدید است یا بخشی از یک استراتژی بزرگ‌تر؟

 اکبریار محمدی، مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت: تیما یک محصول نیست؛ بلکه یک استراتژی جامع برای ارائه خدمات مالی مدرن، یکپارچه و مبتنی بر اکوسیستم است.

درواقع تیما چتر راهبردی بانک ملت برای توسعه نسل جدید خدمات اعتباری و تأمین مالی محسوب می‌شود و مجموعه‌ای از محصولات و خدمات فعلی و آینده بانک را دربرمی‌گیرد.

برای مثال، «تیما لند» بازآفرینی و توسعه خدمات هاب اعتباری بانک ملت است.

«تیما پلاس»برارائه راهکارهای تخصصی مدیریت ریسک نقدینگی درصنایع مختلف تمرکز دارد.

«تیما پخش» بستری برای ارائه خدمات تأمین مالی زنجیره تأمین از طریق مدل بانکداری باز و همکاری با بازیگران تخصصی بازار است. 

همچنین «تیما لایت» حوزه محصولات اعتباری خرد را پوشش می‌دهد و خدماتی مانند کارت اعتباری،کارت مجازی و مدل‌های استاندارد جهانی BNPL را ارائه می‌کند.

در نهایت «تیما پرو» نیز راهکارهای تخصصی برای شرکت‌هایی با دوره سرمایه در گردش طولانی را در اختیار قرار می‌دهد.

 بنابراین تیما مجموعه‌ای از محصولات، پلتفرم‌ها و همکاری‌های مبتنی بر بانکداری باز است که همگی در راستای یک هدف مشترک حرکت می‌کنند: بهینه‌سازی تأمین مالی و مدیریت ریسک نقدینگی در زنجیره‌های تأمین.

  چابک آنلاین:مهم‌ترین تفاوت تیما با سرویس‌های اعتباری و BNPL موجود چیست؟

 اکبریارمحمدی،مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت: بخشی از خدمات تیما در حوزه BNPL و اعتبارات خرد قرار می‌گیرد و از این منظر ممکن است شباهت‌هایی با برخی سرویس‌های موجود بازار داشته باشد.

برای مثال، در «تیما لایت» طیفی از خدمات از خرید اقساطی کوتاه‌ مدت تا مدل‌های پیشرفته‌تر تأمین مالی و لیزینگ ارائه می‌شود.

همچنین«تیما لند»بستری فراهم می‌کندتا کسب‌وکارها ولندتک‌ها بتوانند خدمات اعتباری خود را بر پایه زیرساخت‌های بانک ملت توسعه دهند.

 اما تفاوت اصلی تیما در این است که به یک خدمت یا محصول خاص محدود نمی‌شود. 

تیما در واقع چارچوب آینده خدمات اعتباری بانک ملت بوده و علاوه بر مشتریان خرد، طیف گسترده‌ای از نیازهای تأمین مالی شرکتی، زنجیره‌های تأمین و صنایع تخصصی را پوشش می‌دهد.

 به بیان دیگر، اگر بسیاری از بازیگران فعلی بازار بر یک بخش محدود از خدمات اعتباری متمرکز هستند، تیما تلاش می‌کند معماری کاملی از بانکداری مدرن اعتباری و تأمین مالی شرکتی را در کشور ایجاد کند؛ معماری‌ای که از مصرف‌کننده نهایی تا بزرگ‌ترین زنجیره‌های صنعتی را در بر می‌گیرد.

 چابک آنلاین:مهم‌ترین مانع توسعه تأمین مالی زنجیره تأمین در ایران چیست؟

اکبریارمحمدی،مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت: یکی از مهم‌ترین موانع توسعه تأمین مالی زنجیره تأمین در ایران، تمرکز بیش از حد بر ابزارها به جای نیازهای واقعی صنایع بوده است. 

درسال‌های گذشته، بسیاری از اقدامات انجام‌شده حول توسعه ابزارهای مالی قابل انتقال یا پلتفرم‌های تبادل اسناد شکل گرفته و توجه کمتری به مسائل واقعی کسب‌وکارها و مدیریت نقدینگی در صنایع مختلف شده است.

 رویکرد تیما متفاوت است، ما معتقدیم بانک باید نقش تسهیل‌گر را ایفا کند، نه اینکه تمام اجزای اکوسیستم را در اختیار خود بگیرد.

به همین دلیل، تیما بر همکاری با بازیگران تخصصی، شرکت‌های فناوری مالی، صنایع و سایر نهادهای مالی تأکید دارد تا راهکارهایی متناسب با نیازهای واقعی هر صنعت توسعه یابد.

 اگر تجربه‌های جهانی را نیز بررسی کنیم، خواهیم دید که بسیاری از موفق‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات SCF لزوماً بانک‌ها نیستند، بلکه شرکت‌هایی هستند که مسائل مالی صنایع را به‌صورت تخصصی حل می‌کنند.

بر همین اساس، تیما با رویکرد مشارکت‌ محور طراحی شده و هدف آن ایجاد یک اکوسیستم پایدار برای رشد خدمات مالی تخصصی در کشور است.

 چابک آنلاین:داده و تحلیل هوشمند چه نقشی در معماری تیما دارند؟

اکبریار محمدی،مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت: رویکرد تیما در حوزه داده و تحلیل، صرفاً به اعتبارسنجی سنتی محدود نمی‌شود. 

هدف اصلی ما ایجاد بستری برای اشتراک‌گذاری هوشمند اطلاعات و توزیع ریسک مالی درعمق زنجیره‌های تأمین است.

 در این میان،«تیما پلاس» نقش کلیدی ایفا می‌کند. 

واژه «پلاس» دراینجا صرفاً به معنای اعتبار بیشتر نیست، بلکه نشان‌ دهنده ترکیب ظرفیت‌های تیما با دانش و داده‌های تخصصی هر صنعت است.

دراین مدل، پلتفرم‌های تخصصی صنعتی می‌توانند با بهره‌گیری از داده‌های عملیاتی، تجاری و مالی، راهکارهای هوشمند تأمین مالی و مدیریت ریسک را به‌صورت مشترک توسعه دهند.

 به همین دلیل، راهبرد ما در حوزه داده مبتنی بر Open Data و همکاری‌های تجاری و فناورانه است.

باور داریم هرچه بازیگران بیشتری در اکوسیستم داده مشارکت کنند، کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی و تجربه مشتریان زنجیره‌های تأمین نیز ارتقا خواهد یافت.

 چابک آنلاین:در فاز نخست، تیما بر کدام بخش از بازار متمرکز شده است؟

اکبریارمحمدی،مدیرکل توسعه و خلق محصول بانک ملت: از آنجایی که تیما یک محصول واحد نیست، نمی‌توان برای آن یک بازار هدف مشخص تعریف کرد. 

تیما در واقع چارچوب توسعه تمامی خدمات اعتباری و تأمین مالی آینده بانک ملت است و هر خط کسب‌وکار آن مخاطبان و بازار هدف متفاوتی دارد.

 برای مثال، «تیما پخش» بر ارائه راهکارهای تأمین مالی مشارکتی درشبکه‌های توزیع و فروش کالاهای تخصصی مانند قطعات خودرو، تجهیزات کشاورزی و سایر صنایع مشابه تمرکز دارد.

ازسوی دیگر،«تیما لایت» راهکارهای اعتباری خردوتأمین مالی خرید کالاهای با ارزش بالاتر مانند خودرو و تجهیزات سرمایه‌ای را پوشش می‌دهد. 

همچنین سایر خطوط کسب‌ وکار تیما نیز نیازهای متفاوتی از صنایع بزرگ، شرکت‌ها و زنجیره‌های تأمین را هدف قرار می‌دهند.

 بنابراین، به جای آنکه تیما را یک محصول با یک بازار مشخص بدانیم، باید آن را مجموعه‌ای از راهکارهای تخصصی در نظرگرفت که هر یک متناسب با نیازهای یک بخش خاص از بازار طراحی و ارائه می‌شوند.