رقابت بانک ها برای کسب درآمد از محل کارمزد جدی تر شد + جدول

چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، اگرچه این عدد درظاهر بزرگ و قابل توجه است،اما تحلیل ترکیب وتوزیع آن میان بانک ها نشان می دهدکه بانکداری ایران همچنان فاصله معناداری با الگوی بانکداری خدمات محوردارد،الگویی که درآن،کارمزد به یکی از ستون های اصلی درآمد تبدیل شده است.

تمرکزکارمزددر چند بانک بزرگ

براساس این داده ها،بخش قابل توجهی ازدرآمد کارمزدی شبکه بانکی در اختیار تعداد محدودی ازبانک ها قرار دارد.

درصدراین جدول،بانک تجارت با ثبت 258.449.291  میلیون ریال درآمد کارمزدی(حدود 25.845 میلیارد تومان) قرار گرفته است.

رقمی که این بانک را به بازیگر اصلی بازار کارمزد تبدیل می کند و نشان دهنده سهم بالای آن در تراکنش ها، خدمات شرکتی و درآمدهای غیرمشاع است.

دررتبه دوم،بانک ملت با 217.205.956 میلیون ریال(حدود 21.720 میلیارد تومان) ایستاده است،بانکی که به پشتوانه شبکه گسترده،خدمات دیجیتال و مشتریان بزرگ، سهم قابل توجهی از درآمد کارمزدی را جذب کرده است.

رتبه سوم نیز به بانک شهرتعلق داردکه با 177.734.579 میلیون ریال (حدود 17.773 میلیارد تومان) نشان داده تمرکز برخدمات شهری وپرداخت، می تواند به موتور درآمدی پایدار تبدیل شود.

درسوی دیگرجدول،بانک هایی قرار دارند که فاصله آن ها با صدرنشینان،معنادار است.

بانک سرمایه با 3.286.200 میلیون ریال درآمد کارمزدی(حدود 329 میلیارد تومان) در انتهای جدول قرار دارد.

پس ازآن، بانک دی با 16.099.792 میلیون ریال(یک هزارو 600 میلیارد تومان) و پست بانک ایران با 24.635.968 میلیون ریال(2 هزارو 463 میلیارد تومان) درآمد کارمزدی، در میان کم درآمدترین بانک ها از این محل قرار گرفته اند.

درآمدکارمزدی چیست و چرا اهمیت دارد؟

درآمدکارمزدی شامل درآمدهایی است که بانک ها از محل ارائه خدمات دریافت می کند، از کارمزد تراکنش ها و خدمات پرداخت گرفته تا ضمانت نامه ها، اعتبارات اسنادی،خدمات ارزی، بانکداری شرکتی، مدیریت نقدینگی و سرویس های دیجیتال.

برخلاف درآمد با محوریت تسهیلات اعطایی،درآمد کارمزدی، ریسک اعتباری کمتری دارد، به ناترازی ترازنامه وابسته نیست و پایدارتر و قابل پیش بینی تر است.

به همین دلیل،دربانکداری مدرن،کارمزد یکی از شاخص های سلامت مدل درآمدی بانک ها محسوب می شود.

بانک های جهان چگونه درآمدزایی می کنند؟

دربانک های بزرگ بین المللی، 40 تا 60 درصد درآمد از محل کارمزد وخدمات مالی تامین می شود .

بانک ها دراین این مدل،بیشتر شبیه شرکت های خدمات مالی و فناوری محور عمل می کنند تا صرفا نهادهای وام دهنده.

درمقابل،در بانکداری ایران همچنان، ارایه تسهیلات اعطایی سهم بالایی داشته و سهم درآمدهای کارمزدی در بسیاری از بانک ها، پایین تر از استانداردهای جهانی است.

آیا درآمد کارمزدی بانک های ایران مطلوب است؟

باوجود ثبت بیش از 111 هزار میلیارد تومان درآمد کارمزدی برای 15 بانک در  9 ماهه 1404، پاسخ به این پرسش همچنان مثبت نیست.

تمرکز درآمد درچند بانک بزرگ،وابستگی تعدادی از بانک ها به سود تسهیلات  اعطایی و ضعف توسعه خدمات نوین مالی نشان می دهد که بانکداری ایران هنوز در میانه مسیر گذار به بانکداری خدمات محور قرار دارد.

آمار درآمدکارمزدی بانک های خصوصی نشان می دهد ککه سیر آینده بانکداری ایران مشخص است، اما سرعت حرکت همچنان کند است.

بانک هایی که زودتربه سمت توسعه خدمات دیجیتال سازی وتنوع درآمدهای غیرمشاع حرکت کنند،نه تنها پایدارتر خواهند بود، بلکه در برابر شوک های اقتصادی نیز تاب آوری بالاتری خواهند داشت، مسیری که دیر یا زود، به یک الزام برای بقا در شبکه بانکی کشور تبدیل می شود.