اعتبارسنجی ابزاری کارآمد که صنعت بیمه همچنان از آن غافل است

چابک آنلاین، زهرا نامداری، درحالیکه سال‌ها است اعتبارسنجی به‌عنوان ستون فقرات لندتک‌ها و فین‌تک‌ها شناخته می‌شود، اکنون بیمه‌گران پیشرو در جهان نیز در حال تبدیل این ابزار به یک مؤلفه کلیدی برای ارزیابی ریسک، قیمت‌گذاری و مدیریت نقدینگی هستند. 

درالگوی سنتی بیمه‌گری،تمرکزها عمدتاً بر داده‌های تاریخیِ خودِ بیمه‌نامه یا وضعیت دارایی بوده،اما امروزه، داده‌های اعتباری به‌عنوان یک «شاخص رفتار مالی» عمل می‌کنند که همبستگی معناداری با ریسک‌های بیمه‌ای دارد. 

مطالعات کلاسیک نهادهای نظارتی نظیرFTC  که از اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی آغاز شد، همبستگی معنادار میان انضباط مالی و ریسک خسارت را اثبات کرد، روندی که درسال‌های اخیر به یک استاندارد جهانی تبدیل شده است، به‌طوری که طبق آمارهای FICO  و گزارش‌های بازار در سال ۲۰۲۳، اکنون بیش از ۹۵ درصد بیمه‌گران بزرگ در بازارهای رقابتی، امتیاز اعتباری را به عنوان یکی از سه عامل اصلی در تعیین نرخ حق‌بیمه لحاظ می‌کنند.

اهمیت این ابزار در مدیریت جریان نقدی و کنترل نسبت خسارت (Loss Ratio)  چنان بالاست که برخی بازارهای پیشرو، آن را به موتور محرک سودآوری خود تبدیل کرده‌اند.

براساس مطالعات کمیسیون تجارت فدرال (FTC)، مشتریانی که رتبه اعتباری ضعیفی دارند، نه تنها با احتمال بالاتری دچار حادثه می‌شوند، بلکه میانگین خسارات آن‌ها نیز تا ۴۰ درصد بیش از مشتریان با رتبه اعتباری ممتاز است. 

در اروپا نیز غول‌های بیمه‌ای مانند آلیانتس و آکسا،از داده‌های اعتباری نه فقط برای قیمت‌گذاری، بلکه برای مدیریت ریسک درقراردادهای بزرگ صنعتی و بیمه‌های درمان گروهی بهره می‌برند.

داده‌های عملیاتی منتشر شده توسط مؤسسات پیشرودر بازه سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ نشان می‌دهد که گذار از شیوه‌های سنتی به مدل‌های دقیق اعتبارسنجی در فروش اقساطی، بهبود ۱۵ درصدی در بازگشت حق‌بیمه‌های معوق را به دنبال داشته است.

دستاوردی که در اقتصادِ نقدینگی‌محورِ امروز، یک مزیت رقابتی برای بیمه‌گران محسوب می‌شود.

با این حال،ورود به این حوزه بدون چالش نیست و بیمه‌گران درسراسر جهان درگیر توازنی میان کارایی داده‌محور و ملاحظات اخلاقی هستند.

در برخی ایالت‌های آمریکا مانند کالیفرنیا،محدودیت‌های قانونی برای استفاده از امتیاز اعتباری درتعیین نرخ بیمه وضع شده تا از تبعیض احتمالی علیه گروه‌های کم‌درآمد جلوگیری شود.

در اروپا نیز ، قوانین سخت‌گیرانه حفاظت از داده (GDPR)  چارچوب‌های دشواری برای تبادل اطلاعات وضع کرده است. 

این تجربه‌ها به مدیران نشان می‌دهدکه اعتبارسنجی در بیمه نمی‌تواند یک ابزار صرف ویکی برای حذف مشتری باشد؛ بلکه باید به عنوان مکملی درکنار سایر داده‌های فنی به کار گرفته شود. 

چالش اصلی، طراحی مدل‌هایی است که بتواند بدون نقض حریم خصوصی و با رعایت عدالت اجتماعی،ریسک واقعی را کشف کند و به ابزاری برای شخصی‌سازی خدمات تبدیل شود.

در ایران اما، صنعت بیمه همچنان با نگاهی سنتی به موضوع می‌نگرد وشکافی جدی میان داده‌های بانکی و اطلاعات بیمه‌ای وجود دارد،درحالیکه لندتک‌های داخلی با تکیه براعتبارسنجی توانسته‌اند نرخ نکول خود را به شکلی هوشمندانه کنترل کنند.

صنعت بیمه اما هنوز از این ظرفیت برای شناسایی مشتریان باکیفیت و کاهش نسبت خسارت به صورت سیستماتیک استفاده نکرده است.

حرکت به این سمت، نیازمند تغییر زیرساخت‌های فناوری و تعامل میان ‌بخشی برای اشتراک‌گذاری داده‌ها است. 

در نبود یکپارچگی داده‌ای، شرکت‌های بیمه ای فرصت جذب مشتریان خوش‌حساب را از دست می‌دهند و در عین حال در معرض ریسک‌های پنهان قرار می‌گیرند.

درنهایت، برای مدیران صنعت بیمه در ایران، مسئله دیگر «آیا اعتبارسنجی نیاز است یا نه؟» نیست؛ چرا که تجربه جهانی شرکت‌هایی مانند پروگرسیو در آمریکا ثابت کرده که استفاده از این ابزار، مستقیماً با رشد سهم بازار و افزایش حاشیه سود رابطه دارد. 

رقابت آینده در صنعت بیمه، نه در تغییر نرخ‌ها، بلکه در دقتِ پیش‌بینیِ ریسک است. 

شرکت‌های بیمه‌ای که بتوانند زودتر از رقبا، اعتبارسنجی را ازیک مفهوم غیر منعطف به یک ابزار عملیاتی برای قیمت‌گذاری ریسک و مدیریت نقدینگی تبدیل کنند، برندگان بازار آینده خواهند بود. 

اعتبارسنجی در این معنا، دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه شرط بقا در اقتصادی است که داده‌ها در آن تعیین‌کننده قیمت، بازار و حاشیه سود هستند.