قطعی اینترنت؛ حذف وبسایتهای ایرانی از نتایج جستجوی گوگل
یازده روز قطعی اینترنت، کسبوکارها را در تاریکی فرو برد. سقوط سئو، از دست رفتن ترافیک و ضررهای سنگین، پیامدهای این خاموشی دیجیتال است.
با آغاز جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل با ایران از صبح نهم اسفند و بنا به صلاحدید مقامات امنیتی، اینترنت در کشور قطع شد و امروز در یازدهمین روز قطعی اینترنت هستیم. این خاموشی دیجیتال برای عموم مردم بهشکل قطع دسترسی به شبکههای اجتماعی، ایمیل، منابع آموزشی آنلاین و وبسایتهای خارجی نمود مییابد؛ اما تأثیر آن از زندگی روزمرهی افراد فراتر میرود و کسبوکارهای اینترنتی را نیز بهشدت تحتتأثیر قرار میدهد.
از دید گوگل، وبسایتهایی که در ایران میزبانی میشوند، در طول قطعی اینترنت، از دسترس خارج یا تعطیل شدهاند؛ درحالیکه چنین نیست، وبسایتها فعال هستند، گوگل آنها را نمیبیند. این وضعیت، پیامدهای جدی برای جایگاه و اعتبار وبسایتها در موتور جستجوی گوگل دارد.
از نظر گوگل سرویسهای ایرانی از بین رفتهاند
با ادامهدار شدن قطعی اینترنت، صفحات وبسایتهایی که پیشاز قطعی، در نتایج جستوجوی گوگل نمایش داده میشدند، بهتدریج حذف میشوند؛ زیرا گوگل استدلال میکند که این وبسایتها از بین رفتهاند؛ بنابراین صفحات آنها از فهرست نتایج گوگل حذف میشوند؛ جایگاههایی که بعضا با هزینههای چشمگیری بهدست آمده بودند.
از سوی دیگر، صفحات جدیدی هم که در دوران قطعی اینترنت ایجاد میشوند، از طرف گوگل «ایندکس» (شناسایی و ذخیره در پایگاه داده) نشده و در نتایج جستوجو نمایش داده نمیشوند؛ بهعنوان مثال، اگر زومیت، مقالهی بررسی گلکسی S26 اولترا منتشر کند، افراد با جستوجوی عبارت «بررسی گلکسی S26 اولترا» در گوگل، مقالهی زومیت را در نتایج مشاهده نمیکنند؛ زیرا گوگل آن را نمیبیند و در پایگاه دادهی خود ثبت نمیکند.
گوگل صفحات جدید وبسایتها را نمیبیند و قدیمیها را بهتدریج حذف میکند
کسبوکارهای آنلاین برای ارزیابی عملکرد خود، تحلیل رفتار کاربران، پایش ترافیک ورودی و بهینهسازی سئو از ابزارهای مختلفی استفاده میکنند. بسیاری از این ابزارها یا سرویسهای مستقیم خود گوگل هستند یا از طریق API-های گوگل کار میکنند. اکنون در روزهای قطعی اینترنت، دسترسی به این ابزارها بهطور کامل قطع شده است. Search Console و Analytics گوگل از جملهی مهمترین ابزارهای پایش و تحلیل هستند.
کسبوکارها از Search Console برای بررسی ترافیک ورودی از گوگل و Google Discover و جایگاه صفحات در نتایج جستجو استفاده میشود. Google Analytics نیز اطلاعات دقیقی در مورد رفتار کاربران در وبسایت، مدت زمان حضور آنها و منابع ترافیک ارائه میدهد. فقدان دسترسی به این دادههای حیاتی، کسبوکارها را در تاریکی قرار میدهد و مانع از تصمیمگیریهای آگاهانه میشود.
برخی کسبوکارها از ابزارهای جایگزینی مانند Matomo استفاده میکنند که روی سرورهای خودشان میزبانی میشوند و در طول قطعی اینترنت داخلی همچنان در دسترس هستند؛ اما این ابزارها بهتنهایی نمیتوانند تصویر کاملی از وضعیت وبسایت در اختیار کسبوکارها قرار دهند.
ثمره قطعی اینترنت: افت ترافیک وبسایتها و سقوط آزاد درآمد
میزان آسیب وارده به کسبوکارها در طول قطعی اینترنت، بسته به نوع فعالیت آنها متفاوت است. برخی کسبوکارها احتمالا بخشی از مشتریان بالقوهی خود را از دست دادهاند؛ درحالیکه شرکتهایی که به ترافیک ارگانیک گوگل وابستگی عمیقی دارند (مانند شرکتهای تجارت الکترونیک)، احتمالا با مشکلات بسیار جدی مواجه میشوند و درآمد آنها بهشدت کاهش مییابد.
برای رسانهای مانند زومیت، علاوهبر از دست رفتن جایگاه صفحات در نتایج جستوجو و ترافیک حاصل از آن، ترافیک ورودی از Google Discover نیز بهطور کامل قطع میشود. برخی از رسانهها بیش از ۹۰ درصد ترافیک خود را از گوگل دیسکاور بدست میآورند که حالا از بین رفته است.
حتی پساز وصلشدن اینترنت، کسبوکارها باید هزینهی سنگینی را برای بهینهسازی مجدد سئو، جلب اعتماد گوگل و بازگرداندن جایگاههایشان در نتایج جستوجو صرف کنند. این هزینهها، در واقع تکرار سرمایهگذاریهایی است که قبلا انجام شدهاند. تجربهی قطعیهای قبلی نشان داد که بازیابی جایگاهها، امر سادهای نیست؛ بهعنوان مثال، زومیت در قطعیِ دیماه، ۶۰هزار جایگاه را از دست داد و حتی تا آغاز قطعی اخیر نیز نتوانسته بود بهطور کامل، آنها را بازیابی کند.
در مجموع، کسبوکارهای آنلاین در طول قطعی اینترنت با حجم انبوهی از هزینهها روبهرو هستند؛ درحالیکه منابع درآمدیشان نیز بهشدت کاهش یافته؛ تداوم این وضعیت ممکن است موج سنگینی از تعدیل نیرو راه بیندازد. در شرایط کنونی که مردم با استرس و اضطراب ناشی از درگیریها دستوپنجه نرم میکنند، قطعی اینترنت نهتنها بر سلامت روانی افراد تأثیر میگذارد؛ بلکه کسبوکارها را نیز به چالش میکشد و در نهایت میتواند مشکلات اقتصادی را دوچندان کند.
