چگونه عوارض اپیوئیدها را در بیماران سرطانی کاهش دهیم؟
درد یکی از شایعترین مشکلات بیماران سرطانی است که کیفیت زندگی، خواب و توانایی انجام فعالیتهای روزمره را تحت تأثیر قرار میدهد؛ مدیریت دقیق و علمی درد، به بهبود کیفیت زندگی بیمار و در نتیجه به روند درمان کمک میکند.
به گزارش چابک آنلاین، فخرالسادات فرودی، متخصص نانوتکنولوژی دارویی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در این گفت و گو، درباره داروهای ضد درد و نکات ایمنی مصرف آن توضیح داد.
وی تصریح کرد: مدیریت دارویی درد در بیماران سرطانی بر اساس «نردبان سهپلهای» سازمان جهانی بهداشت (WHO) انجام میشود، این رویکرد شامل داروهای غیراپیوئیدی مانند استامینوفن و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا NSAIDها، اپیوئیدهای ضعیف مانند کدئین و برای دردهای شدید، اپیوئیدهای قوی مانند مورفین، فنتانیل و اکسی کودون است.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: انتخاب دارو، دوز و راه تجویز با در نظر گرفتن شدت درد، مکانیسم درد، سابقه درمانی، عملکرد ارگانهای حیاتی (کلیه و کبد) و تداخلات دارویی صورت میگیرد؛ اغلب از داروهای کمکی مانند داروهای ضدافسردگی یا ضدتشنج برای دردهای نوروپاتیک، کورتیکواستروئیدها و ضدتهوعها نیز بهطور همزمان استفاده میشود.
عوارض مصرف اپیوئیدها
دکتر فرودی افزود: اگرچه اپیوئیدها سنگبنای کنترل درد در انواع سرطان ها هستند، اما عوارض شایعی دارند که باید بهطور فعال مدیریت شود این عوارض شامل یبوست، تهوع، خوابآلودگی، خارش، و سرگیجه است.
به گفته وی، یبوست ناشی از مصرف این داروها با دریافت ملین قابل پیشگیری است؛ عوارض جدیتر مانند دپرسیون تنفسی، نادر اما نیازمند توجه فوری است و بیماران با نارسایی کلیه، کبد یا بیماری قلبی و تنفسی هنگام دریافت این داروها، نیازمند تنظیم دوز و پایش دقیقتری میباشند.
خطر دپرسیون تنفسی در مصرف همزمان اپیوئیدها با آرامبخش ها
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد: مصرف همزمان اپیوئیدها با سایر داروهای مهارکننده سیستم عصبی مرکزی مانند بنزودیازپینها، آرامبخشها، الکل یا آنتیهیستامینهای آرامبخش، خطر دپرسیون تنفسی را افزایش میدهد.
دکتر فرودی با تاکید بر اینکه پایش منظم عملکرد کلیه، کبد، وضعیت تنفسی و سطح هوشیاری در بیمارانی که داروهای ضد درد مصرف می کنند، ضروری است، افزود: خانوادهها و بیماران باید نسبت به علائم هشداردهنده مانند خوابآلودگی شدید، گیجی، کاهش تعداد تنفس یا تنفس سطحی و اشکال در بیدار شدن، هوشیار باشند و در صورت مشاهده هرگونه نشانه خطر، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرند.
دارو
