چابک آنلاین، زهرا نامداری، بانکها و شرکتهای اعتبارسنجی در بازارهای پیشرفته به سمت مدلهایی حرکت میکنند که در کنار سابقه اعتباری، درآمد،هزینهها والگوی تراکنشهای مشتری را نیز درتصمیمگیری لحاظ میکنند؛تغییری که میتواند تعریف اعتبار سنجی مشتریان خرد را وارد مرحله تازهای کند.
شرکت اکسپریان نیز در گزارشهای خود، استفاده از این دادهها را راهی برای تکمیل اطلاعات سنتی اعتباری و دستیابی به تصویر دقیقتری از وضعیت مالی مشتری میداند.
وقتی یک امتیاز کافی نیست
دو مشتری ممکن است امتیاز اعتباری مشابهی داشته باشند، اما شرایط مالی یکسانی نداشته باشند.
ممکن است یکی درآمدی منظم و جریان نقدی باثبات داشته باشد و دیگری با نوسان درآمد یا فشار نقدینگی مواجه باشد.
بررسی گردش مالی حساب میتواند این تفاوت را برای بانک آشکار کند.
اکسپریان ( Experian ) در سال ۲۰۲۵ مدل جدیدی را معرفی کرد که اطلاعات اعتباری مشتری را با دادههای جریان نقدی ترکیب میکند.
این شرکت اعلام کرده که در بررسی های انجام شده، این ترکیب توان پیشبینی ریسک اعتباری را بیش از ۴۰ درصد افزایش داده است.
این شرکت همچنین مدل امتیازدهی مبتنی بر جریان نقدی را توسعه داده که با استفاده از اطلاعات تراکنشهای بانکی، وضعیت ریسک مشتری را ارزیابی میکند.
فیکو ( FICO ) نیز وارد این مسیر شده است
شرکت فیکو نیز با توسعه مدل «اولترا فیکو» UltraFICO، استفاده از اطلاعات جریان نقدی را در کنار دادههای اعتباری سنتی دنبال میکند.
هدف اصلی این رویکرد،ارزیابی دقیقتر افرادی است که سابقه اعتباری محدودی دارند و اطلاعات کافی برای ارزیابی آنها در سیستمهای سنتی وجود ندارد.
بانک مرکزی آمریکا نیز استفاده از دادههای جایگزین را یکی ازمسیرهای گسترش دسترسی به اعتبار، بهویژه برای افرادی میداند که سابقه اعتباری کوتاه یا محدودی دارند.
البته افزایش حجم داده بهتنهایی به معنای تصمیم بهتر نیست.
کیفیت اطلاعات، حریم خصوصی، رضایت مشتری، امنیت داده و نحوه استفاده از اطلاعات همچنان از چالشهای اصلی این مدل هستند.
آنچه در بازارهای پیشرفته در حال شکلگیری است، حذف امتیاز اعتباری نیست، بلکه حرکت از یک امتیاز منفرد به سمت تصویر جامعتری از ریسک مشتری است.
درنهایت، مسیر جدید اعتبارسنجی جهانی به معنای کنار گذاشتن امتیاز اعتباری نیست، بلکه نشان میدهد که یک نمره بهتنهایی برای سنجش ریسک مشتری کافی نیست.
بانکها با اضافهکردن جریان نقدی و رفتار مالی به اطلاعات اعتباری، میتوانند تصویر دقیقتری از توان بازپرداخت مشتری به دست آورند.
تغییری که در صورت موفقیت، میتواند شیوه تصمیمگیری درباره اعطای تسهیلات خرد را از اتکا به سوابق گذشته به ارزیابی مستمر وضعیت مالی مشتری نزدیک کند.
