اختصاصی چابک آنلاین؛
بیمههای زندگی در جهان چگونه پوشش ریسک و مدیریت ثروت را به صورت همزمان متحول کرده اند؟
سالها بیمههای زندگی در سراسر جهان با یک موضوع شناخته میشدند، ایجاد پشتوانه مالی برای خانواده در صورت فوت یا بروزحوادث و بیماریهای جدی،دراین مدل سنتی،نقش اصلی بیمهنامه انتقال ریسک بود وبخش سرمایهگذاری یا پساندازی آن در حاشیه قرار داشت.
چابک آنلاین، بهاره تاجرباشی، اما در دو دهه گذشته، تغییرات اقتصادی، افزایش امید به زندگی، نوسانات بازارهای مالی و تغییرانتظارات مشتریان باعث شده تا صنعت بیمه زندگی در بسیاری از کشورها وارد مرحله جدیدی شود.
مرحلهای که در آن بیمهنامهها تنها ابزار پوشش ریسک نیستند، بلکه به بخشی از نظام مدیریت ثروت خانوارها تبدیل شدهاند.
امروزه در بسیاری از بازارهای توسعهیافته،مرز میان بیمه، سرمایهگذاری و برنامهریزی مالی بلند مدت کمرنگتر از گذشته شده و شرکتهای بیمه ای تلاش میکنند تا محصولاتی ارائه دهند که علاوه بر پوششهای بیمهای،پاسخگوی دغدغه حفظ و رشد دارایی مشتریان نیز باشند.
چرا مدل های سنتی بیمه زندگی با چالش مواجه می شوند؟
واقعیت این است که نیازهای مالی مردم نسبت به گذشته تغییرکرده است.
اگردر دهههای گذشته مهمترین دغدغه یک خانواده، تأمین مالی بازماندگان پس از فوت سرپرست خانوار بود، امروز مجموعهای از نگرانیهای جدید به این فهرست اضافه شده، از تأمین هزینههای دوران بازنشستگی گرفته تا حفظ قدرت خرید داراییها، برنامهریزی برای تحصیل فرزندان و مدیریت ثروت در بلندمدت.
درچنین شرایطی، مشتریان انتظار دارند پولی که سالها در قالب حقبیمه پرداخت میکنند، صرفاً یک پشتوانه بیمهای نباشد، بلکه بتواند درمسیر تحقق اهداف مالی آنان نیز نقشآفرینی کند.
به همین دلیل بسیاری از شرکتهای بیمه ای در اروپا، آسیا وآمریکای شمالی به سمت توسعه محصولاتی حرکت کردند که میان «پوشش بیمهای» و «سرمایهگذاری» پیوند برقرار میکنند.
ظهور بیمههای Unit Linked پاسخی به یک نیاز جدید بود
یکی ازمهمترین نتایج این تحول، توسعه بیمههای موسوم به Unit Linked یا بیمههای متصل به دارایی بود.
دراین مدل،بخشی ازحقبیمه صرف پوششهای بیمهای میشود و بخش دیگر در داراییها یا صندوقهای سرمایهگذاری مشخص سرمایهگذاری میشود.
به این ترتیب ارزش اندوخته بیمهگذار تابع عملکرد آن داراییها خواهد بود.
درواقع مشتری به جای دریافت یک سود ثابت از پیش تعیینشده،در بازدهی و ریسک دارایی پایه شریک میشود.
همین ویژگی باعث شده تااین محصولات در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بخشهای بازار بیمه زندگی جهان تبدیل شوند.
برآوردهای بینالمللی نشان میدهد که بازار جهانی بیمههای Unit Linked در حال حاضر ارزشی در حدود یک تریلیون دلار دارد و پیشبینی میشود در سالهای آینده نیز رشد قابل توجهی را تجربه کند.
بخش مهمی از این بازار درکشورهای آسیایی شکل گرفته،جایی که خانوارها بهدنبال ترکیب پوشش بیمهای با ابزارهای سرمایهگذاری هستند.
تجربه شرکتهای بزرگ جهان چه میگوید؟
بررسی محصولات شرکتهای بزرگ بیمهای جهان نشان میدهد که این روند دیگر یک ایده آزمایشی یا محدود نیست، بلکه به بخشی از جریان اصلی صنعت بیمه تبدیل شده است.
شرکتهای بزرگی مانند Prudential در سنگاپور، AIA در هنگکنگ، Manulife در آسیا، Allianz در اروپا و Generali سالهاست محصولات سرمایهمحور بیمه زندگی را عرضه میکنند.
وجه مشترک این محصولات آن است که مشتری تنها خریدار یک پوشش بیمهای نیست، بلکه بخشی از منابع خود را در صندوقها یا سبدهای سرمایهگذاری مشخص قرار میدهد و عملکرد آن داراییها مستقیماً بر ارزش اندوخته او اثر میگذارد.
در بسیاری ازاین محصولات، مشتری حتی میتواند سطح ریسک سرمایهگذاری خود را انتخاب کند؛ از صندوقهای کمریسک تا صندوقهای سهامی یا سایر داراییهای مالی.
این موضوع نشان میدهد که صنعت بیمه در جهان بهتدریج از یک مدل صرفاً جبران خسارت فاصله گرفته و به سمت ایفای نقش پررنگتر در مدیریت مالی خانوارها حرکت کرده است.
شاید مهمترین عامل رشد این محصولات، تغییر نگرش مشتریان باشد.
امروزه بسیاری از افراد هنگام خرید بیمه عمرو زندگی تنها به پوشش فوت یا حادثه فکر نمیکنند، آنها به این موضوع نیز توجه دارند که اندوخته ایجاد شده درسالهای آینده چه ارزشی خواهد داشت و چگونه میتواند در تحقق اهداف مالی آنان نقش ایفا کند.
به همین دلیل در بسیاری از کشورها، بیمههای زندگی به بخشی از برنامهریزی مالی بلندمدت خانوارها تبدیل شدهاند، برنامهای که هم پوشش ریسک را در بر میگیرد و هم موضوع پسانداز و سرمایهگذاری را.
درواقع، بیمه زندگی در جهان امروز بیش از آنکه صرفاً یک قرارداد بیمهای باشد، یک ابزار مالی چند منظوره است.
تحولات اخیر بازار بیمه ایران نشان میدهد که نشانههایی از این تغییر رویکرد در کشور نیز مشاهده میشود.
براساس آمارهای منتشرشده، سهم بیمههای زندگی ازکل حق بیمه تولیدی بازار از ۱۴.۵ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۲۳.۹ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
همچنین در فروردین ماه سال ۱۴۰۵ سهم بیمههای زندگی از کل حق بیمه بازار به حدود ۳۵.۶ درصد افزایش یافته است.
بخش مهمی از این رشد به محصولاتی مربوط میشود که بیش از گذشته بر جنبه سرمایهگذاری و مدیریت دارایی تأکید دارند.
ازسوی دیگر، تجربه سالهای اخیر نشان داده که در اقتصادی با تورم مزمن،دغدغه حفظ ارزش داراییها به یکی از مهمترین اولویتهای خانوارها تبدیل میشود.
درچنین فضایی، طبیعی است که مشتریان هنگام انتخاب محصولات مالی، تنها به پوشش ریسک توجه نکنند و موضوع حفظ قدرت خرید سرمایه نیز برای آنان اهمیت داشته باشد.
آنچه امروز در بازارهای جهانی مشاهده میشود، نشاندهنده تغییر تدریجی نقش بیمههای زندگی است.
اگردرگذشته مأموریت اصلی این محصولات جبران پیامدهای مالی ناشی از فوت یا حادثه بود، امروزه نقش دیگری نیز به آن افزوده شده است، کمک به مدیریت دارایی و برنامهریزی مالی بلندمدت.
البته این تحول به معنای حذف کارکرد اصلی بیمه نیست، پوشش ریسک همچنان قلب تپنده بیمههای زندگی باقی مانده اما تجربه جهانی نشان میدهد که بازار به سمت محصولاتی حرکت کرده که میکوشند میان امنیت بیمهای و مدیریت ثروت تعادل برقرار کنند.
شاید مهمترین پرسش پیش روی صنعت بیمه ایران نیز همین باشد، اینکه آیا نسل جدید بیمههای زندگی میتواند همزمان به دو دغدغه اصلی خانوارها پاسخ دهد: حفاظت در برابر ریسکهای زندگی و حفظ ارزش داراییها در بلندمدت.
اگر پاسخ این سؤال مثبت باشد، آینده بازار بیمههای زندگی در ایران میتواند بسیار متفاوت تر از آن چیزی باشد که امروز میشناسیم.
