چند ترفند ساده برای نصف شدن قبض گاز و برق
با اصلاح چند عادت ساده در آشپزی میتوان مصرف انرژی در خانه را به شکل محسوسی کاهش داد؛ تغییراتی کوچک که در نهایت به کاهش قابل توجه قبض گاز و برق منجر میشود.
به گزارش چابک آنلاین، آشپزی یکی از فعالیتهای روزمره در هر خانهای است، اما کمتر کسی به این موضوع توجه میکند که همین کار روزانه میتواند سهم قابل توجهی در مصرف انرژی داشته باشد. اجاق گاز، فر، کتری برقی، مایکروویو و سایر وسایل آشپزخانه هر روز چندین بار استفاده میشوند و اگر شیوه استفاده از آنها بهینه نباشد، بخش زیادی از انرژی مصرفی به هدر میرود. در شرایطی که هزینههای انرژی برای بسیاری از خانوادهها به یکی از دغدغههای مهم تبدیل شده، تغییر چند عادت ساده در آشپزی میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش هزینهها داشته باشد. نکته مهم این است که برای رسیدن به این هدف نیازی به خرید تجهیزات گرانقیمت یا تغییر اساسی در سبک زندگی نیست؛ بلکه با رعایت چند نکته ساده و کاربردی میتوان مصرف گاز و برق را تا حد زیادی کاهش داد.
عادتهای سادهای که مصرف انرژی را کاهش میدهد
بسیاری از رفتارهایی که هنگام آشپزی انجام میدهیم به شکل مستقیم بر میزان مصرف انرژی تأثیر میگذارد. یکی از مهمترین این موارد انتخاب ظرف مناسب برای پخت غذا است. اگر اندازه قابلمه با شعله اجاق گاز هماهنگ نباشد، بخش زیادی از حرارت تولید شده از اطراف ظرف خارج میشود و عملاً هدر میرود. به همین دلیل توصیه میشود از قابلمهای استفاده شود که کف آن تقریباً به اندازه شعله باشد و آن را به طور کامل بپوشاند. در چنین حالتی حرارت به شکل مؤثرتری به غذا منتقل میشود و زمان پخت نیز کاهش پیدا میکند.
جنس ظرف نیز اهمیت زیادی دارد. قابلمههای ضخیم و چندلایه مانند ظروف چدنی یا استیل چندلایه گرما را بهتر نگه میدارند و باعث میشوند غذا با انرژی کمتری پخته شود. در مقابل، ظروف نازک حرارت را به سرعت از دست میدهند و نیاز به مصرف بیشتر گاز دارند.
یکی دیگر از عادتهای مهم در آشپزی، بستن در قابلمه است. بسیاری از افراد هنگام پخت غذا در ظرف را باز میگذارند، در حالی که این کار باعث خروج بخش قابل توجهی از حرارت میشود. زمانی که در قابلمه بسته باشد، بخار و گرما در داخل ظرف حفظ میشود و مواد غذایی سریعتر میپزند. این موضوع میتواند زمان پخت را تا حدود یک سوم کاهش دهد و در نتیجه مصرف گاز نیز کمتر خواهد شد.
تنظیم درست شعله نیز نقش مهمی در مصرف انرژی دارد. تصور رایج این است که شعله بزرگتر باعث میشود غذا سریعتر بپزد، اما در عمل وقتی شعله از اطراف ظرف بیرون میزند، بخش زیادی از انرژی به هوا منتقل میشود و هیچ تأثیری در پخت غذا ندارد. بهترین حالت این است که شعله فقط کف ظرف را دربر بگیرد. استفاده از شعله متوسط یا ملایم در بسیاری از غذاها نه تنها باعث صرفهجویی در مصرف گاز میشود، بلکه کیفیت پخت را نیز بهتر میکند.
ابزارهایی که میتوانند مصرف انرژی را کمتر کنند
در کنار اصلاح عادتها، استفاده از برخی ابزارهای مناسب نیز میتواند مصرف انرژی در آشپزخانه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. یکی از مهمترین این ابزارها زودپز است. زودپز با ایجاد فشار بخار در داخل ظرف باعث میشود غذا در مدت زمان کوتاهتری پخته شود. این ویژگی به ویژه برای غذاهایی که زمان پخت طولانی دارند مانند خورشها، حبوبات و گوشت بسیار کاربردی است.
برای مثال پخت بسیاری از غذاها در قابلمه معمولی ممکن است یک تا دو ساعت طول بکشد، در حالی که همان غذا در زودپز در کمتر از یک ساعت آماده میشود. این کاهش زمان پخت به معنای مصرف کمتر گاز و در نتیجه کاهش هزینهها است. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان مصرف انرژی، استفاده از زودپز را یکی از مؤثرترین روشها برای کاهش مصرف گاز در خانه میدانند.
کتری و سماور برقی نیز از وسایلی هستند که اگر به شکل نادرست استفاده شوند میتوانند مصرف برق را افزایش دهند. بسیاری از افراد عادت دارند کتری را بیش از مقدار مورد نیاز پر کنند، در حالی که گرم کردن آب اضافی تنها باعث مصرف بیهوده برق میشود. بهتر است فقط به اندازه مصرف روزانه آب در کتری ریخته شود. همچنین رسوب گرفتن کتری میتواند باعث افزایش مصرف انرژی شود، زیرا لایه رسوب مانع انتقال مناسب گرما میشود و زمان جوش آمدن آب را طولانیتر میکند. تمیز کردن دورهای کتری و از بین بردن رسوبات میتواند در کاهش مصرف برق مؤثر باشد.
مایکروویو نیز در بسیاری از موارد گزینه کممصرفتری نسبت به اجاق گاز محسوب میشود، بهویژه زمانی که هدف فقط گرم کردن غذا باشد. در مایکروویو انرژی مستقیماً به مواد غذایی منتقل میشود و هوای اطراف گرم نمیشود، به همین دلیل زمان گرم شدن غذا کوتاهتر است. استفاده از این وسیله برای گرم کردن غذاهای باقیمانده میتواند مصرف انرژی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
از سوی دیگر استفاده از شعلهپخشکن نیز میتواند در برخی موارد مفید باشد. این وسیله باعث میشود حرارت به شکل یکنواختتری در زیر ظرف پخش شود و از سوختن یا هدر رفتن انرژی جلوگیری کند. برای غذاهایی که نیاز به پخت آرام و طولانی دارند، شعلهپخشکن میتواند گزینه مناسبی باشد.
برنامهریزی در آشپزی؛ راهی برای کاهش مصرف انرژی
یکی از روشهای مؤثر برای کاهش مصرف انرژی در آشپزخانه، برنامهریزی در زمان و شیوه پخت غذا است. بسیاری از خانوادهها هر وعده غذایی را به صورت جداگانه میپزند، در حالی که با کمی برنامهریزی میتوان چند وعده غذا را با یک بار مصرف انرژی آماده کرد.
برای مثال میتوان مقدار بیشتری از برخی مواد غذایی مانند حبوبات، مرغ یا گوشت را در یک نوبت پخت و سپس آنها را در وعدههای مختلف استفاده کرد. بخشی از این مواد را نیز میتوان در فریزر نگهداری کرد تا در روزهای بعد مورد استفاده قرار گیرد. این کار باعث میشود دفعات روشن کردن اجاق گاز کمتر شود و در نتیجه مصرف انرژی کاهش یابد.
آمادهسازی درست مواد غذایی پیش از شروع پخت نیز اهمیت زیادی دارد. برای مثال خیساندن حبوبات چند ساعت قبل از پخت میتواند زمان پخت آنها را به طور قابل توجهی کاهش دهد. همچنین خارج کردن گوشت از فریزر پیش از شروع آشپزی باعث میشود زمان لازم برای پخت کمتر شود. خرد کردن مواد غذایی به اندازه مناسب نیز میتواند به سریعتر پخته شدن آنها کمک کند.
در مورد استفاده از فر نیز رعایت چند نکته ساده میتواند مصرف برق را کاهش دهد. بهتر است زمانی که فر روشن میشود، چند غذا به صورت همزمان یا پشت سر هم در آن پخته شود تا انرژی صرف گرم شدن دوباره دستگاه نشود. همچنین باز و بسته کردن مکرر در فر باعث خروج گرما و افزایش زمان پخت میشود.
در نهایت باید به این نکته توجه داشت که بسیاری از رفتارهای نادرست در آشپزخانه به صورت ناخودآگاه انجام میشود. برای مثال گذاشتن کتری روی شعله و فراموش کردن آن، روشن نگه داشتن فر برای گرم نگه داشتن غذا یا استفاده بیش از حد از شعله زیاد از جمله مواردی است که میتواند مصرف انرژی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. با کمی دقت و تغییر در این عادتها میتوان مصرف انرژی را به میزان زیادی کاهش داد.
در مجموع، آشپزی بخش جداییناپذیر زندگی روزمره است و نمیتوان آن را حذف کرد، اما میتوان شیوه انجام آن را بهینهتر کرد. استفاده از ظرف مناسب، بستن در قابلمه، تنظیم درست شعله، بهرهگیری از وسایلی مانند زودپز و مایکروویو و همچنین برنامهریزی برای پخت غذا از جمله اقداماتی است که بدون هزینه اضافی قابل اجرا هستند. این تغییرات ساده در طول زمان تأثیر قابل توجهی بر مصرف انرژی خانه خواهند داشت و میتوانند باعث کاهش محسوس قبض گاز و برق شوند.
