قطع بیمه بیکاری و دستگاه کارتخوان؛ آیا داشتن دستگاه پوز باعث قطع بیمه بیکاری می شود؟

به گزارش چابک آنلاین بیمه بیکاری به عنوان یک چتر حمایتی برای کسانی طراحی شده است که بدون میل و اراده شخصی، شغل خود را از دست داده‌اند. هدف از پرداخت این مقرری، تامین معیشت موقت فرد تا زمان یافتن شغل جدید است. با این حال، برقراری و تداوم این حمایت مالی مشروط به رعایت ضوابط سختگیرانه‌ای است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، «عدم اشتغال پنهان» است. در سال‌های اخیر، با هوشمند شدن سیستم‌های نظارتی، استفاده از دستگاه کارتخوان به یکی از معیارهای اصلی تشخیص اشتغال تبدیل شده و منجر به قطع بیمه بسیاری از افراد شده است.

چرا دستگاه کارتخوان منجر به قطع بیمه می‌شود؟

طبق قانون بیمه بیکاری، فردی که مقرری دریافت می‌کند نباید هیچ‌گونه درآمد ناشی از اشتغال داشته باشد. سازمان تأمین اجتماعی با همکاری سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی، به اطلاعات تراکنش‌های بانکی و مالکیت دستگاه‌های کارتخوان دسترسی دارد.

از منظر قانونی، داشتن دستگاه کارتخوان (POS) به این معناست که فرد دارای یک واحد صنفی، تجاری یا خدماتی فعال است. حتی اگر فرد ادعا کند که شخصاً در آن واحد کار نمی‌کند، کد مالیاتی متصل به کارتخوان که به نام او ثبت شده، سندی بر «شاغل بودن» او تلقی می‌شود. در نتیجه، سیستم‌های نظارتی فرد را از صفوف «بیکاران جویای کار» خارج کرده و وی را در دسته «خوداشتغالان» قرار می‌دهند.

سازوکار نظارتی

در گذشته، بازرسی‌های میدانی تنها راه تشخیص اشتغال مجدد بود. اما امروزه، با یک استعلام ساده از سامانه مودیان مالیاتی، مشخص می‌شود که آیا برای کدملی دریافت‌کننده بیمه بیکاری، دستگاه پوزی ثبت شده است یا خیر. گردش مالی این دستگاه‌ها نیز اهمیت دارد؛ تراکنش‌های مکرر و با مبالغی که نشان‌دهنده فعالیت تجاری است، بلافاصله زنگ خطر را برای شعب تامین اجتماعی به صدا درمی‌آورد.

تبعات حقوقی و مالی دریافت غیرقانونی مقرری

اگر مشخص شود فردی در حین دریافت بیمه بیکاری، از طریق دستگاه کارتخوان درآمد داشته است، نه تنها مقرری او بلافاصله قطع می‌شود، بلکه طبق ماده ۱۵ قانون بیمه بیکاری، وی موظف است تمام مبالغی را که از زمان شروع فعالیت تجاری (تاریخ ثبت یا فعالیت کارتخوان) دریافت کرده، به صورت یک‌جا به سازمان تامین اجتماعی بازگرداند. در مواردی نیز ممکن است جریمه‌های نقدی برای فرد در نظر گرفته شود.

اشتباهات رایج: کارتخوان‌های امانتی

بسیاری از افراد به دلیل ناآگاهی، دستگاه کارتخوان خود را در اختیار دوستان یا اعضای خانواده قرار می‌دهند یا از دستگاه‌های قدیمی که هنوز ابطال نشده‌اند، غافل می‌مانند. باید توجه داشت که برای سازمان‌های ناظر، مالکیت دستگاه ملاک است، نه شخصی که پشت پیشخوان ایستاده است. بنابراین، هرگونه فعالیت اقتصادی با کدملی فرد، به منزله پایان دوره بیکاری اوست.

نمونه نامه اعتراض به قطع مقرری بیمه بیکاری

موضوع: درخواست بازبینی و اعتراض به قطع مقرری بیمه بیکاری

ریاست محترم سازمان تأمین اجتماعی شعبه ....... با سلام و احترام،

اینجانب ................................ به شماره ملی ................................ و شماره بیمه ................................، که از تاریخ ................................ به دلیل بیکاری غیرارادی تحت پوشش حمایت‌های بیمه بیکاری آن شعبه محترم بوده‌ام، به استحضار می‌رسانم که متأسفانه مقرری بنده در تاریخ ................................ به دلیل «وجود دستگاه کارتخوان فعال» قطع شده است.

بدین‌وسیله به اطلاع می‌رسانم که دستگاه مذکور مربوط به [علت را بنویسید؛ مثلاً: فعالیت صنفی سابق بنده بوده که قبل از بیکاری تعطیل شده / یا دستگاهی است که صرفاً کد مالیاتی آن ابطال نشده و هیچ‌گونه تراکنش درآمدی در دوره بیکاری نداشته است]. لازم به ذکر است که اینجانب در حال حاضر فاقد هرگونه اشتغال و درآمد بوده و کماکان جویای کار هستم.

لذا از آن مقام محترم تقاضا دارم دستور فرمایید با بررسی مجدد سوابق تراکنش‌ها، استعلام از سازمان امور مالیاتی مبنی بر غیرفعال بودن واحد صنفی و یا بازرسی میدانی، نسبت به برقراری مجدد مقرری بنده اقدام مقتضی صورت پذیرد. مدارک پیوست (شامل گواهی ابطال جواز یا تاییدیه مالیاتی) جهت تسریع در فرآیند تقدیم می‌گردد.

پیشاپیش از حسن توجه و مساعدت جنابعالی سپاسگزارم.

با احترام، [نام و نام خانوادگی] [شماره تماس] [امضا و تاریخ

در نهایت متقاضیان بیمه بیکاری باید پیش از اقدام برای دریافت این مقرری، از وضعیت پرونده مالیاتی و دستگاه‌های کارتخوان به نام خود اطمینان حاصل کنند. اگر دستگاهی دارید که دیگر از آن استفاده نمی‌کنید، حتماً نسبت به ابطال کد مالیاتی و جمع‌آوری دستگاه اقدام کنید. شفافیت در فعالیت‌های اقتصادی تنها راه جلوگیری از قطع ناگهانی حمایت‌های قانونی و درگیر شدن در فرآیندهای طولانی استرداد وجوه است.

سوالات متداول

۱. آیا صرف داشتن دستگاه کارتخوان بدون تراکنش باعث قطع بیمه می‌شود؟

بله، در بسیاری از موارد صرفِ وجود یک پرونده مالیاتی فعال و دستگاه پوز ثبت شده به نام شما، از نظر سیستم به معنای اشتغال است و می‌تواند منجر به تعلیق یا قطع مقرری شود.

۲. اگر کارتخوان به نام من باشد اما در مغازه شخص دیگری استفاده شود، بیمه من قطع می‌شود؟

بله، مسئولیت تمام تراکنش‌های دستگاه با صاحب کدملی ثبت شده است و سازمان تامین اجتماعی این موضوع را به عنوان درآمد شخصی شما لحاظ می‌کند.

۳. پس از قطع بیمه به دلیل داشتن کارتخوان، آیا امکان برقراری مجدد آن وجود دارد؟

تنها در صورتی که ثابت کنید دستگاه غیرفعال بوده یا اشتباهی رخ داده است، آن هم از طریق مراجع حل اختلاف و ارائه مدارک مستدل مالیاتی، ممکن است بتوانید حق خود را احیا کنید.

۴. آیا تراکنش‌های بانکی معمولی (بدون دستگاه پوز) هم باعث قطع بیمه بیکاری می‌شود؟

تراکنش‌های شخصی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کنند، مگر اینکه تعداد و مبالغ آن‌ها به قدری بالا باشد که از نظر بازرسان، مصداق فعالیت تجاری و درآمدی غیرمتعارف تلقی گردد.

۵. اگر دستگاه پوز را قبل از درخواست بیمه بیکاری جمع کنم، باز هم خطر قطع بیمه وجود دارد؟

خیر، اگر پیش از ثبت‌نام بیمه بیکاری، دستگاه را ابطال کرده و پرونده مالیاتی خود را مختومه یا غیرفعال کرده باشید، مشکلی برای دریافت مقرری نخواهید داشت.