شرایط بیمه تامین اجتماعی مددجویان بهزیستی (۱۴۰۴ - ۱۴۰۵)

به گزارش چابک آنلاین سازمان بهزیستی کشور با هدف تقویت امنیت اقتصادی بلندمدت مددجویان، طرح پوشش بیمه تامین اجتماعی را اجرا می‌کند. این طرح فراتر از حمایت‌های معیشتی معمول عمل کرده و بر حفظ کرامت انسانی در دوران سالمندی و ازکارافتادگی تمرکز دارد. بر اساس آخرین مصوبات و آمار رسمی تا سال ۱۴۰۵، جمعیت مددجویان تحت پوشش بهزیستی حدود ۳۰۰ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار است و بودجه سازمان با رشد ۳۶ درصدی به ۱۰۹ هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین، مستمری مددجویان در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۵۰ درصدی همراه بوده که بالاترین رشد تاریخی محسوب می‌شود.

آیا با بیمه تامین اجتماعی ، مستمری بهزیستی قطع می‌شود؟

این یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های مددجویان است. بر اساس سیاست‌های توانمندسازی سازمان بهزیستی و قوانین تامین اجتماعی:

• پاسخ منفی است: بیمه شدن تحت تامین اجتماعی (مانند بیمه اختیاری یا خویش‌فرما) به خودی خود مستمری را قطع نمی‌کند. این دو حمایت مکمل یکدیگر هستند و هدف، ایجاد استقلال مالی تدریجی است.
• شرایط احتمالی: اگر بیمه منجر به اشتغال پایدار و افزایش درآمد فراتر از حد دهک‌بندی وزارت رفاه شود، ممکن است مستمری تعدیل یا کاهش یابد، اما قطع کامل معمولاً رخ نمی‌دهد. ارزیابی بر اساس دهک درآمدی انجام می‌شود.
• تقویت حمایت‌ها در ۱۴۰۵: با افزایش ۵۰ درصدی مستمری‌ها (برای خانوار تک‌نفره حدود ۱.۹۶۰ میلیون تومان)، منابع دولتی برای گسترش پوشش بیمه‌ای و معیشتی افزایش یافته است.

دسته‌بندی انواع بیمه بهزیستی بر اساس روش پرداخت

مددجویان بسته به شرایط خود تحت پوشش یکی از دو نوع بیمه زیر قرار می‌گیرند:

• نوع اول؛ بیمه یارانه‌ای (ویژه معلولان شدید): این طرح مخصوص افراد با معلولیت «شدید» است که در مشاغل آزاد فعالیت دارند. شرط اصلی این است که فرد از تاریخ ۱۳۸۸/۰۱/۰۱ به بعد سابقه بیمه نداشته باشد. در این حالت، سازمان بهزیستی مستقیماً بخش اصلی حق بیمه را می‌پردازد و مددجو تنها سهم کمی (بسته به قرارداد ۱۲٪ یا ۲۰٪) را پرداخت می‌کند.

• نوع دوم؛ بیمه غیر یارانه‌ای (خویش‌فرما): در این روش، مددجو توسط مددکار به تأمین اجتماعی معرفی می‌شود و ابتدا کل حق بیمه را شخصاً پرداخت می‌کند. سپس با ارائه فیش‌های واریزی به بهزیستی، ۸۰ الی ۹۰ درصد مبلغ پرداختی به حساب او بازگردانده می‌شود. این حمایت مالی طبق قانون تا ۵ سال ادامه خواهد داشت.

برای بررسی بیشتر می توانید  بخشنامه شماره ٨ مشترک فنی و درآمد (بیمه زنان سرپرست خانوار و مددجویان تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی ومربیان مهد کودک خودمالک) را  مطالعه نمایید.

پوشش‌ها و طرح‌های بیمه‌ای

حق بیمه بر اساس حداقل دستمزد شورای عالی کار تعیین می‌شود. طرح‌های اختیاری/خویش‌فرما برای مددجویان بهزیستی به شرح زیر است:

• طرح پایه (۱۲٪): پوشش بازنشستگی و فوت پس از بازنشستگی.
• طرح میان‌مدت (۱۴٪): پوشش بازنشستگی و فوت قبل/پس از بازنشستگی.
• طرح جامع (۱۸٪): پوشش بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی (مناسب‌ترین برای افراد دارای معلولیت).

سهم پرداختی: سازمان بهزیستی بخش عمده (تا ۹۰٪) حق بیمه را برای مددجویان دهک‌های پایین تامین می‌کند و مددجو تنها سهم اندکی (۱۰-۲۰٪) پرداخت می‌نماید. در سال‌های ۱۴۰۳-۱۴۰۴، بیش از ۶۰ هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند. دولت نیز ۲٪ اضافی برای برخی طرح‌ها پرداخت می‌کند.

بیمه زنان سرپرست خانوار (شهری و روستایی)

این طرح اولویت اصلی سازمان برای دهک‌های پایین درآمدی است. جمعیت زنان سرپرست خانوار کشور حدود ۶.۵ میلیون نفر است که ۳۰۰ هزار نفر تحت پوشش بهزیستی قرار دارند و بدون صف انتظار خدمات دریافت می‌کنند.

• شرط سنی: متقاضیان جدید بین ۱۸ تا ۵۰ سال.
• زنان روستایی و عشایر: تمام این گروه تحت پوشش بیمه صندوق روستاییان و عشایر قرار گرفته‌اند و دولت بخش عمده حق بیمه را پرداخت می‌کند (بیمه رایگان).
• زنان شهری: بیش از ۳۰ هزار نفر تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی هستند. همچنین، بیش از ۲۰۰ هزار نفر از بیمه سلامت بهره‌مند شده‌اند.
• حمایت ویژه: برای مادران دارای فرزند چندقلو، یارانه‌های اضافی از طریق بهزیستی تخصیص می‌یابد. از سال ۱۴۰۴، درمان زنان سرپرست معسر رایگان شده است.

مشوق‌های بیمه‌ای برای اشتغال و کارفرمایان

بهزیستی برای تشویق اشتغال مددجویان حمایت‌های ویژه‌ای ارائه می‌دهد. در سال‌های ۱۴۰۳-۱۴۰۴، بیش از ۹۰ هزار فرصت شغلی ایجاد شده که ۵۲٪ سهم زنان است.

• بیمه سهم کارفرما: اگر کارفرما مددجوی بهزیستی را استخدام کند، سازمان سهم بیمه کارفرما (۲۳٪) را تا ۵ سال (۶۰ ماه) پرداخت می‌کند.
• خویش‌فرمایی: مددجویان کارآفرین می‌توانند کمک‌هزینه حق بیمه دریافت کنند (از طریق مددکار).
• یارانه ارتقای کارایی: مبلغی (۱۰-۵۰٪ حداقل حقوق قانون کار تا ۵ سال) به کارفرمایان برای مناسب‌سازی محیط کار معلولان پرداخت می‌شود. همچنین، وام‌های ارزان‌قیمت (تا ۱۵۰ میلیون تومان به ازای هر مددجو) ارائه می‌گردد.

شرایط بازنشستگی پیش از موعد معلولان

بر اساس قانون حمایت از حقوق معلولان (مصوب ۱۳۶۷ و اصلاحات ۱۳۸۳)، تسهیلات ویژه‌ای برای افراد دارای معلولیت در نظر گرفته شده است:

• سابقه لازم: حداقل ۲۰ سال پرداخت حق بیمه، بدون شرط سنی اصلی (برای مردان و زنان).
• سنوات ارفاقی: بسته به شدت معلولیت (تأیید کمیسیون پزشکی): برای ۲۰-۴۰٪ معلولیت، ۲-۳ سال؛ برای ۴۰٪ به بالا تا آستانه ازکارافتادگی، ۳-۶ سال (حداکثر ۸ سال برای حوادث شغلی).
• شرط سنی ارفاقی: مردان از ۵۰ سال و زنان از ۴۵ سال، اما با ۲۰ سال سابقه، بدون محدودیت سنی قابل درخواست است.

خدمات درمانی و توانبخشی

• درمان رایگان: مددجویان دهک‌های ۱-۳ (و زنان سرپرست معسر) در بیمارستان‌های دولتی خدمات بستری و سرپایی رایگان دریافت می‌کنند. از سال ۱۴۰۴، درمان مددجویان کمیته امداد و بهزیستی کاملاً رایگان شده است.
• پوشش توانبخشی: خدمات به ۵۹ مورد افزایش یافته، شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی، بینایی‌سنجی و تجهیزات توان‌بخشی. بیمه سلامت دهک‌های ۱-۵ را رایگان پوشش می‌دهد.

نحوه اقدام و ثبت‌نام

۱. مراجعه به سامانه هوشمند خدمات بهزیستی: sam.behzisti.net برای ثبت درخواست بیمه، اشتغال یا مستمری.

۲. ارتباط با مددکار در مراکز «مثبت زندگی» برای تشکیل پرونده.

۳. استعلام وضعیت: کد دستوری #۱۲۳* (برای مستمری، دهک و بیمه).