سقف حق بیمه تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۴؛ هر آنچه باید درباره محاسبات و قوانین بدانید
سقف حق بیمه تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۴ معادل ۷ برابر حداقل دستمزد روزانه تعیین شده است
بیمه تامین اجتماعی برای بسیاری از ما، حکم همان چتر حمایتی را دارد که قرار است در روزهای بیماری، بیکاری یا دوران بازنشستگی، بخشی از دغدغههای مالیمان را پوشش دهد. اما این نظام حمایتی قواعد خاص خود را دارد. یکی از مهمترین سوالاتی که معمولاً در ابتدای هر سال برای حقوقبگیران و کارفرمایان پیش میآید این است که: «تا چه مبلغی از حقوق ما مشمول کسر بیمه میشود؟» یا به زبان سادهتر، «سقف حق بیمه چقدر است؟»
در این مقاله از چابک آنلاین، بر اساس بخشنامههای سال ۱۴۰۴، با زبانی ساده به بررسی این موضوع میپردازیم که سقف پرداخت بیمه چگونه محاسبه میشود و این اعداد چه تاثیری بر زندگی کاری و دوران بازنشستگی ما دارند.
سقف حق بیمه دقیقاً به چه معناست؟
قبل از اینکه سراغ عدد و رقم بروم، اجازه دهید یک اصل کلی را مرور کنیم. سازمان تامین اجتماعی برای دریافت حق بیمه، یک مرز نهایی تعیین کرده است. این مرز که به آن «سقف حقوق مشمول کسر بیمه» میگویند، به این معناست که اگر حقوق شما از یک مبلغ مشخص بالاتر برود، دیگر بابت آن مازاد حقوق، از شما حق بیمهای کسر نمیشود.
دلیل این کار هم روشن است؛ سازمان نمیخواهد در آینده مجبور به پرداخت مستمریهای بسیار سنگین و نجومی شود، و از طرفی نمیخواهد هزینهی بیمه برای کارفرمایان در مورد نیروهای متخصص و پردرآمد، کمرشکن باشد. طبق قانون، این سقف همیشه «هفت برابر حداقل دستمزد روزانه» همان سال است. این فرمول ثابت کمک میکند تا متناسب با تورم و افزایش حقوقها، سقف بیمه نیز به صورت خودکار جابهجا شود.
محاسبات سقف بیمه در سال ۱۴۰۴
بر اساس بخشنامهای که در فروردین ماه ۱۴۰۴ صادر شده است، حداقل دستمزد روزانه برای کارگران مشمول قانون کار، مبلغ ۳,۴۶۳,۶۵۶ ریال تعیین شده است. حالا اگر این عدد را در عدد ۷ ضرب کنیم، به عدد مهم «حداکثر دستمزد روزانه مشمول بیمه» میرسیم.
با این فرمول، سقفهای ماهانه به شرح زیر محاسبه میشوند:
- در ماههای ۳۰ روزه: سقف حقوق مشمول بیمه معادل ۷۲۷,۳۶۷,۷۶۰ ریال (حدود ۷۲.۷ میلیون تومان) است.
- در ماههای ۳۱ روزه: این مبلغ به ۷۵۱,۶۱۳,۳۵۲ ریال (حدود ۷۵.۱ میلیون تومان) میرسد.
این اعداد به ما میگویند که حتی اگر حقوق ماهانه یک مدیر ارشد ۱۰۰ میلیون تومان باشد، بیمهی او تنها بر اساس همین مبالغ (۷۲ یا ۷۵ میلیون تومان) محاسبه و واریز میشود. در واقع مازاد این مبالغ نه برای فرد سابقه ایجاد میکند و نه حق بیمهای از آن کسر میگردد.
جدول سهم کارگر و کارفرما در سقف سال ۱۴۰۴
میدانیم که حق بیمه کلاً ۳۰ درصد است؛ ۷ درصد سهم کارگر و ۲۳ درصد سهم کارفرما. اگر کسی حقوقش به سقف رسیده باشد، مبالغ پرداختی او به این صورت خواهد بود:
| نوع ماه | مجموع حق بیمه (ریال) | سهم کارفرما - ۲۳٪ (ریال) | سهم کارگر - ۷٪ (ریال) |
|---|---|---|---|
| ۳۰ روزه | ۲۱۸,۲۱۰,۳۲۸ | ۱۶۷,۲۹۴,۵۸۵ | ۵۰,۹۱۵,۷۴۳ |
| ۳۱ روزه | ۲۲۵,۴۸۴,۰۰۶ | ۱۷۲,۸۷۱,۰۷۱ | ۵۲,۶۱۲,۹۳۵ |
به زبان سادهتر، در سال ۱۴۰۴، یک نیروی متخصص که حقوق بالایی دارد، ماهانه حدود ۵.۲ میلیون تومان از حقوقش بابت بیمه کسر میشود و کارفرمای او هم باید حدود ۱۷.۲ میلیون تومان بابت او به سازمان پرداخت کند. این مبالغ حداکثر تعهدات مالی طرفین برای یک ماه کاری است.
چه مبالغی مشمول بیمه هستند؟
شاید بپرسید آیا فقط «حقوق پایه» ملاک است؟ خیر. مجموعهای از دریافتیهای شما در فیش حقوقی مشمول بیمه میشوند تا به سقف برسند. این موارد عبارتند از:
- حقوق پایه و تمامی مزایای شغلی که ماهیت مستمر دارند.
- بن کارگری و حق مسکن که به صورت ماهیانه پرداخت میشود.
- حق تاهل: این مورد در سال ۱۴۰۴ برای اولین بار به لیست اقلام مشمول بیمه اضافه شده است و کارفرمایان باید آن را در محاسبات لحاظ کنند.
- اضافهکاری، نوبتکاری، فوقالعادههای مربوط به سختی کار و پایه سنوات.
البته مواردی مثل «حق اولاد» یا «پاداش افزایش تولید» مشمول کسر بیمه نیستند. برای مثال، در سال ۱۴۰۴ حق اولاد برای هر فرزند مبلغ ۱۰,۳۹۰,۹۶۸ ریال تعیین شده که تغییری در محاسبات بیمهای شما ایجاد نمیکند و به طور کامل به کارگر پرداخت میشود.
دستمزد مقطوع؛ قانونی برای مشاغل خاص
در برخی مشاغل، تعیین حقوق واقعی کمی دشوار است و به همین دلیل سازمان برای این گروهها از «دستمزد مقطوع» استفاده میکند. یعنی فرقی نمیکند فرد چقدر درآمد داشته باشد، حق بیمه باید بر اساس یک عدد مشخص که قبلاً تعیین شده، رد شود.
- رانندگان: برای مثال، رانندگان اتوبوس و کامیون بر اساس ضریب ۱.۶۵ برابر حداقل دستمزد، بیمه پرداخت میکنند تا از حداقلهای حمایتی برخوردار شوند.
- کارگران ساختمانی: بر اساس کارت مهارت فنی که دارند (درجه ۱ تا ۳)، حقوق آنها بین ۱.۳ تا ۱.۹ برابر حداقل دستمزد لحاظ میشود.
- قالیبافان: این عزیزان شرایط حمایتی ویژهای دارند و مبنای پرداخت آنها ۵۰ درصد حداقل دستمزد است که نیمی از حق بیمه را خودشان و نیمی دیگر را دولت به عنوان حمایت پرداخت میکند.
رابطه سقف بیمه و حقوق بازنشستگی
بسیاری از افراد تمایل دارند حقوق خود را در لیست بیمه بالا ببرند تا بازنشستگی بهتری داشته باشند. اما باید بدانید که حقوق بازنشستگی بر اساس «میانگین حقوق دو سال آخر» مشمول کسر بیمه محاسبه میشود. بنابراین، برای اینکه کسی بتواند سقف حقوق بازنشستگی را دریافت کند، باید دستکم در دو سال پایانی خدمت، بیمهاش بر اساس سقف حقوق مشمول کسر حق بیمه رد شده باشد.
البته توجه داشته باشید که حتی اگر در سال ۱۴۰۴ بیمه شما در سقف رد شود، باز هم حقوق بازنشستگیتان دقیقاً معادل سقف همان سال نخواهد بود، چون میانگین سالهای قبل و ضریبهای سالانه سازمان هم در محاسبات نهایی دخیل هستند.
نگاهی به سال ۱۴۰۵؛ چه تغییراتی در راه است؟
بر اساس تحلیلهای موجود و مذاکرات اولیه بودجه، به نظر میرسد در سال ۱۴۰۵ شاهد تغییراتی در مدل افزایش حقوق باشیم. پیشبینی میشود حداقل دستمزد حدود ۴۵ درصد افزایش یابد که در این صورت، سقف حق بیمه ماهانه احتمالاً از مرز ۱۰۰ میلیون تومان عبور خواهد کرد. این موضوع نشاندهنده لزوم آمادگی مالی کارفرمایان برای سالهای آینده است.
نکته امیدوارکننده برای سال ۱۴۰۵ این است که سقف معافیت مالیاتی حقوق به ۴۰ میلیون تومان در ماه افزایش یافته است. این یعنی برای کسانی که حقوق متوسط یا رو به بالا دارند، فشار مالیاتی کمتر میشود، هرچند که هزینههای بیمهای به دلیل افزایش حقوق پایه و سقفهای جدید، همچنان روند صعودی خواهد داشت.
نکته حیاتی برای کارفرمایان
رعایت سقف بیمه فقط به نفع کارگر نیست، بلکه یک نوع انضباط مالی برای کارگاه محسوب میشود. اگر کارفرمایی برای فردی که ۱۰۰ میلیون حقوق میگیرد، لیست بیمه را بر اساس همان ۱۰۰ میلیون رد کند، در واقع مبالغ اضافهای را به سازمان پرداخت کرده که هیچ سودی برای سوابق بیمهای آن فرد نخواهد داشت و بازگرداندن آن هم بسیار دشوار است. در ارسال لیستهای ماهانه، باید دقت شود که مجموع اقلام مشمول، دقیقاً با سقف قانونی (حدود ۷۲.۷ یا ۷۵.۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴) مطابقت داشته باشد.
