آسیب به ۱۴۰ اثر تاریخی؛ تهران کانون اصلی تخریب و خسارت مالی

به گزارش چابک آنلاین، فرهاد عزیزی، مدیرکل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی با تشریح آخرین ارزیابی‌های میدانی از پیامدهای وقایع اخیر بر میراث‌فرهنگی کشور، از ثبت آسیب در حدود 140 بنای تاریخی خبر داد و تاکید کرد: با عبور از مرحله تثبیت اضطراری، وزارت میراث‌فرهنگی وارد فاز برنامه‌ریزی راهبردی برای مرمت، بازآفرینی و ارتقای تاب‌آوری میراث شده است.

وی با ارائه تصویری از وضعیت میراث‌فرهنگی کشور در پی وقایع اخیر، اظهار کرد: بر اساس ارزیابی‌های میدانی و داده‌های مستند حاصل از تیم‌های تخصصی پایش، تاکنون حدود 140 بنا و محوطه تاریخی در فهرست آثار آسیب‌دیده ثبت شده‌اند.

مدیرکل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی با تبیین ماهیت و دامنه این آسیب‌ها افزود: طیف خسارات وارده، از اختلالات سازه‌ای و آسیب‌های گسترده کالبدی تا تخریب کامل یا تخریب‌های موضعی در اجزای معماری و تزیینات وابسته را دربرمی‌گیرد که هر یک نیازمند مداخلات تخصصی متناسب با سطح تخریب است.

عزیزی در ادامه با اشاره به الگوی توزیع جغرافیایی خسارات تصریح کرد: استان تهران به‌عنوان کانون اصلی آسیب‌ها شناسایی شده و حدود 50 درصد از بناهای آسیب‌دیده در این استان قرار دارد. افزون بر این، بیش از 80 درصد از برآوردهای مالی خسارات و میزان تخریب کالبدی نیز به تهران اختصاص دارد؛ موضوعی که ضرورت تمرکز فوری و هدفمند منابع، اعتبارات و ظرفیت‌های عملیاتی را در این منطقه دوچندان می‌کند.

مدیرکل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی با تاکید بر اقدامات پیشگیرانه انجام‌شده پیش از بروز بحران گفت: در چارچوب پروتکل‌های حفاظتی، مجموعه‌ای از اقدامات پدافندی و حفاظت اضطراری در موزه‌ها و سایت‌های حساس اجرا شد که از جمله آن می‌توان به انتقال امن اشیای موزه‌ای و تقویت لایه‌های حفاظتی بناهای درجه‌یک اشاره کرد؛ اقداماتی که نقش مؤثری در صیانت از میراث منقول و جلوگیری از بروز خسارات غیرقابل‌جبران ایفا کرد.

وی ادامه داد: همزمان با آغاز بحران، تیم‌های واکنش سریع در پایگاه‌ها و محوطه‌های آسیب‌دیده مستقر شدند و با اجرای یک چرخه عملیاتی چندمرحله‌ای شامل مستندسازی دقیق، ارزیابی فنی و مالی و انجام اقدامات رفع خطر اضطراری، از گسترش آسیب‌ها، وقوع ریزش‌های ثانویه و تهدید ایمنی محیط جلوگیری کردند.

مدیرکل پایگاه‌های میراث ملی و جهانی با اشاره به عبور از مرحله تثبیت اضطراری تصریح کرد: وزارت میراث‌فرهنگی اکنون وارد فاز برنامه‌ریزی راهبردی شده است؛ مرحله‌ای که بر سه محور کلیدی شامل تأمین منابع مالی پایدار، تقویت هماهنگی میان‌بخشی با دستگاه‌های اجرایی و نهادهای پشتیبان، و طراحی سازوکارهای استاندارد برای آغاز مرمت‌های اصولی استوار است.

عزیزی افزود: عملیات اجرایی مرمت پس از تکمیل این زیرساخت‌ها، با مشارکت نیروهای متخصص، کارشناسان ارشد، پیشکسوتان حوزه مرمت و گروه‌های داوطلب آغاز خواهد شد و تمامی مداخلات بر اساس استانداردهای بین‌المللی حفاظت و اصول علمی مرمت صورت می‌گیرد.

وی در پایان با تاکید بر رویکرد آینده‌نگرانه وزارتخانه خاطرنشان کرد: فراتر از مرمت کالبدی، تقویت تاب‌آوری میراث‌فرهنگی کشور در برابر بحران‌های پیش‌رو و ارتقای ظرفیت مدیریتی شبکه حفاظت ملی، به‌عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار قرار گرفته است تا صیانت از هویت تاریخی ایران در مواجهه با تهدیدات نوظهور، به شکلی پایدار و نظام‌مند تضمین شود.