آنچه باید درباره اهدای خون و پلاکت بدانیم
مدیر گروه خونشناسی و بانک خون دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ضمن تشریح شرایط اهدای خون، در خصوص مدت زمان نگهداری خون و پلاکت، توضیحاتی داد.
به گزارش چابک آنلاین، احمد قرهباغیان، درباره افراد واجد شرایط برای اهدای خون، اظهار داشت: وقتی که اهداکنندگان خون، به مراکز انتقال خون مراجعه میکنند، انتظار داریم از سلامت مناسب برخوردار باشند تا بتوانند خون اهدا کنند. در کشور ما شروع اهدای خون از ۱۸ سال است و از طرفی محدودیت سنی برای اهداکنندگان مستمر نداریم، ولی برای کسی که بخواهد برای بار اول اهدا داشته باشد، حداکثر سن ۶۵ سال اعلام شده است.
به گفته عضو هیئت علمی دانشگاه پزشکی شهید بهشتی، فرد میتواند در ایران طبق استانداردهای کشور، حداکثر سالی چهار بار، با فاصله حداقل هشت هفته و هر بار ۴۵۰ میلیلیتر خون اهدا کند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با بیان اینکه داوطلبان پیش از اهدای خود توسط پزشک معاینه میشوند ادامه داد: افراد پیش از اهدای خون ممنوعیت مصرف برخی از داروها را دارند و در ادامه نبض، ضربان قلب، فشار خون، درجه حرارت و وزن که باید حداقل ۵۰ کیلوگرم باشد، توسط پزشک بررسی میشود.
قرهباغیان یادآور شد: شرایط داوطلبان اهدای خون طبق استانداردهای سازمان انتقال خون و توسط پزشک و پرستار ارزیابی میشود، اگر فرد داوطلب شرایط اهدای خون داشته باشد، این فرآیند ادامه پیدا میکند. برای مثال برخی افراد ممکن است به دلیل برخی شرایط جسمی به طور موقت یا دائم از اهدای خون معاف شود.
وی ادامه داد: معافیت از اهدای خون در برخی موارد به دلیل سلامت فرد داوطلب است. برای زنانی که در زمان بارداری یا شیردهی هستند، یا فردی که کمخونی دارد، به دلیل اهمیت سلامت فرد از اهدای خون معاف میشوند.
مدیر گروه خونشناسی و بانک خون دانشگاه ادامه داد: در برخی موارد ممکن است به دلیل سلامت گیرنده، از اهدای خون به طور دائم یا موقت ممانعت شود؛ چرا که وجود برخی از بیماریهای ویروسی مثل سابقه آلودگی هپاتیت B یا C، ممکن است به طور دائم از اهدای خون به خاطر سلامت گیرنده خون، داوطلب از اهدای خون معاف شود.
اهدای خون هیچ تاثیری بر سلامت فرد ندارد
قرهباغیان با تاکید بر اینکه اهدای خون هیچگونه تاثیری بر سلامت فرد ندارد اضافه کرد: فاصله هشت هفتهای این امکان را میدهد که دوباره بدن خونی را که اهدا کرده بسازد. اما درباره اهدای پلاکت خون موضوع متفاوت است. داوطلبان برای اهدا پلاکت حتی میتوانند در هفته دو بار (قبل از اهدای پلاکت با شمارش پلاکت که حداقل عدد ۱۵۰ هزار است) اهدای پلاکت داشته باشند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران، از استقرار بیش از ۲۸۰ مرکز اهدای خون ثابت در کشور خبرداد و گفت: تعدادی مراکز سیار انتقال خون نیز وجود دارند که معمولا از قبل اعزام به محل استقرار، اعلام میشود.
وی با تاکید بر اینکه وظیفه اصلی سازمان انتقال خون، تامین خون سالم و کافی برای مراکز درمانی است، گفت: سازمان انتقال خون دو وظیفه مهم سلامت و کفایت خون اهدایی را در دستور کار دارد، سلامت یعنی مطمئن باشیم خونی که تهیه میکنیم از حداکثر سلامت برخوردار است و کفایت یعنی بتوانیم نیاز مراکز درمانی به خون و فرآورده را به گونهای که به هیچ عنوان درمان هیچ بیماری به خاطر نرسیدن به خون و فرآورده به تعویق نیفتد یا آسیب نبیند را تامین کنیم.
نیاز به خون و فرآوردههای آن همیشگی است
مدیر گروه خونشناسی و بانک خون دانشگاه اضافه کرد: نیاز به خون و فرآوردههای آن همیشگی است و تاریخ انقضای خون و فرآوردهها نیز محدود است. برای پلاکت تاریخ انقضای سه تا پنج روزه و برای گلبولهای قرمز تاریخ انقضای ۳۵ یا ۴۲ روزه داریم.
وی با بیان اینکه هر روز بیمارانی داریم که در مراکز درمانی کشور بستری و نیاز به خون و فرآوردهها دارند خاطرنشان کرد: بعضی از بیماران حیاتشان وابسته به خون است، مثل بیماران تالاسمی که مجبورند هر هفته یا حتی دو هفته یکبار به مراکز درمانی مراجعه کنند و یک یا دو واحد خون دریافت کنند یا بیماران دیالیزی و مبتلایان به سرطان. در بیماران مبتلا به سرطان اگر پزشک از وجود پلاکت کافی در خون مطمئن نباشد، شیمیدرمانی را شروع نمیکند در مواردی حتی این عزیزان نیاز پیدا میکنند که گلبول قرمز تزریقی دریافت کنند.
قره باغیان گفت: در حوادث جادهای و ترومـاها حتما نیاز به خون داریم، در بیمارانی که تحت اعمال جراحی قرار میگیرند، پزشک حتما پیش از جراحی با توجه به نوع جراحی برای بیمار ذخیره خونی در نظر میگیرد و اگر پزشک مطمئن نباشد این ذخیره خون وجود ندارد، بیمار را به اتاق عمل نمیبرد.
وی در پایان با بیان اینکه یکی از مهمترین وظایف انتقال خون این است که بتواند پاسخگوی نیاز کشور باشد، اظهار امیدواری کرد که سازمان انتقال خون و نظام سلامت کشور با توجه به پتانسیل بالای علمی و مردمی بتواند پاسخگوی نیاز مراکز درمانی در کشور باشد.