شناسه خبر : 27452

صادرنشدن گواهینامه نانومقیاس برای محصولات به‌معنای رد فناوری نیست

صادرنشدن گواهینامه نانومقیاس برای محصولات به‌معنای رد فناوری نیست

رییس گروه استاندارد و ارزیابی محصولات ستاد توسعه فناوری نانو با اشاره به فرآیند صدور تاییدیه برای محصولات نانویی، گفت: عدم صدور گواهینامه نانو مقیاس برای محصولات به معنای رد آن فناوری نیست و اغلب این محصولات هر چند مبتنی بر نانو نیستند، ولی پایه فناوری دارد و بسیار کارآمد است.

به گزارش چابک آنلاین به نقل از ایسنا، ریحانه خورشیدی، با بیان اینکه ستاد توسعه فناوری نانو، قبل از تاسیس معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری تشکیل شده است، افزود: هدف­‌گذاری این ستاد، توسعه فناوری نانو بوده است تا ایران همگام با کشورهای پیشرو در این حوزه حرکت کند و با راه‌اندازی معاونت علمی، این ستاد در جمع یکی از ستادهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار گرفت.

وی حوزه فناوری نانو را یکی از حوزه‌های به شدت بین‌ رشته‌ای توصیف کرد و ادامه داد: سایز نانو، ۱۰ به توان منفی ۹ است و با کوچک شدن سایز مواد و رسیدن به اندازه نانو، مواد خواص متفاوتی را از خود نشان می‌دهند و این اهمیت فناوری نانو را برجسته کرده است.

خورشیدی خاطر نشان کرد: در استاندارد ایزو که ما هم کمیته متناظر با عنوان ISO/TC 229 داریم، به این اجماع رسیده‌اند که مقیاس نانو بین یک تا ۱۰۰ نانومتر است؛ چرا که در این محدوده است که مواد ویژگی خاصی را از خود نشان می‌دهند. به عنوان نمونه، طلا به صورت بالک، یک ماده طلایی رنگ است و همین ماده اگر در مقیاس نانو (حدود ۵۰ نانومتر) سنتز شود، کلوئید ارغوانی خواهد شد که دیگر رنگ طلایی ندارد و دارای خاصیت پلاسمونی است و می‌تواند به ویژه در کیت‌های تشخیصی به عنوان مارکر عمل کند.

رییس گروه استاندارد و ارزیابی محصولات ستاد توسعه فناوری نانو، با تاکید بر اینکه کل فناوری نانو بر این تاکید دارد که وقتی مواد به سایزهای ریزتر تبدیل می‌شوند، مواد خواص ویژه‌ای از خود نشان می‌دهند، افزود: به دلیل همین خواص است که سایز نانو مهم تلقی می‌شود.

وی اضافه کرد: طبق استاندارد ایزو ۸۰۰۰۴ ما یکسری پارامترها را برای بررسی محصولات مبتنی بر نانو استخراج کردیم. ستاد نانو به عنوان یک نهاد حمایتی گیت ورودی برای بررسی نانو مقیاس بودن محصولات و اعطای گواهینامه نانو مقیاس ایجاد کرده است. اگر محصولی بتواند از این گیت عبور کند، وارد فازهای حمایتی ستاد نانو خواهد شد.

نحوه بررسی و ارزیابی محصولات نانو

خورشیدی، به بیان نحوه ارزیابی محصولات مبتنی بر نانو فناوری اشاره کرد و یادآور شد: شرکتی که درخواست خود را در سامانه ستاد نانو ثبت می‌کند، یکسری داده‌های اولیه از محصول را بارگذاری می‌کند، ما این محصولات را بر اساس سه پارامتر "مقیاس یک تا ۱۰۰ نانومتر"، "خواص محصول" و "تکرار پذیر بودن فرایند تولید" مورد بررسی قرار می‌دهیم. ضمن آنکه بازدیدی از خط تولید شرکت نیز داریم.

وی این بازدید را با هدف حصول اطمینان از تولید محصول و کنترل آن توسط شرکت ارائه دهنده دانست و افزود: ما در انتهای این بازدید، نمونه‌ای از محصول تولید شده را دریافت می‌کنیم. ولی هرگز وارد جزئیات فرایند تولید و پارامترهای محرمانه از قبیل "دما"، "دور میکسر" و غیره نمی‌شویم.

خورشیدی با تاکید بر اینکه به شدت محرمانگی محصولات تولید شده از سوی این ستاد رعایت می‌شود، ادامه داد: از این رو کارشناسان ما در این بازدیدها هرگز اطلاعات اضافه را یادداشت نمی‌کنند، علاوه بر آنکه ترجیح ما این است که تست نمونه دریافت شده در همان آزمایشگاهی انجام شود که شرکت متقاضی تست‌های مورد نظر خود را در آن اجرایی کرده است تا از این طریق خطاهای ناشی از عدم کالیبراسیون و یا خطای اپراتور پوشش داده شود.

رییس گروه استاندارد و ارزیابی محصولات ستاد توسعه فناوری نانو اضافه کرد: ما بعد از آنکه داده‌های لازم را دریافت کردیم، به کمیته تخصصی ارجاع می‌دهیم تا دیتاهای به دست آمده را در کنار هم قرار دهیم و با یک تلرانس قابل قبولی این داده‌ها باید با هم منطبق باشند و بر اساس نتایج به دست آمده می‌توانیم نتیجه بگیریم که تولید به صورت مهندسی و نسبتا تکرار پذیر در حال انجام است.

صدور دو نوع تاییدیه برای محصولات نانویی

وی با بیان اینکه از این طریق تاییدیه‌ها صادر می‌شود، گفت: تاییدیه‌های صادر شده در دو نوع است یا تاییدیه"آزمایشی" است (شرکت محصول خود را در مقیاس آزمایشگاهی تولید کرده) که در این صورت در نامه صادر شده اعلام می‌شود که در بازه زمانی یک ساله این تاییدیه اعتبار دارد. این گواهینامه صرفا برای بهره‌مندی شرکت از خدمات حمایتی خواهد بود. نوع دوم گواهینامه‌های ستاد نانو "نانو مقیاس" است. این گواهینامه با اعتبار یک ساله به شرکت‌هایی داده می‌شود که محصول آنها در اسکیل پایلوت و یا نیمه‌صنعتی است.

خورشیدی، حوزه محصولات نانو را متنوع دانست و گفت: ستاد نانو خود را موظف کرده است که همه حوزه‌ها را مورد بررسی قرار دهد؛ از این رو ما در ارزیابی محصولات هم یک داروی نانویی ضد سرطان و هم یک بتن سبک را مورد بررسی قرار می‌دهیم. از این رو به شدت نیازمند این هستیم که به روش‌های مشخصه‌یابی مواد، استاندارد خوانی و پتنت خوانی آشنا باشیم.

به گفته این مقام مسئول هر کدام از تاییدیه‌های آزمایشی که بعد از یک سال از اعتبار ساقط می‌شود، شرکت‌ها درخواست خود را برای تمدید برای ما ارسال می‌کنند و ما به مدت چند سال متمادی، اعتبارنامه یک ساله آزمایشی را صادر می‌کنیم تا شرکت‌­های کوچک مسیر تجاری‌سازی را طی کنند. برای گواهینامه‌های نانو مقیاس نیز اگر دوره اعتبار آن به پایان رسید، برای تمدید مجدد ما بعد از آنکه به روش‌هایی دریافتیم که محصول همچنان در بازار وجود دارد و نانو هست، سه ساله تمدید خواهد شد.

خورشیدی تاکید کرد: هر شرکتی که اقدام به تمدید گواهینامه نانو مقیاس خود نکرده باشد و یا پاسخ درخواست‌های ما را در این زمینه ندهد، بعد از حدود یک سال، آن محصول از لیست خارج خواهد شد. بر این اساس آماری که ما از طریق سایت نانو در خصوص تعداد محصولات مبتنی بر نانو منتشر می‌کنیم، صرفا محصولاتی است که تاییدیه نانو مقیاس و یا در پایلوت و یا مقیاس نیمه‌صنعتی تولید دارند و آمار مربوط به تولید محصولات مبتنی بر نانو در مقیاس آزمایشگاهی در سایت بارگذاری نمی‌شود.

عدم صدور تاییدیه نانو فناوری به معنای رد فناوری نیست

وی در پاسخ به این سوال که در چنین شرایطی اگر محصولی موفق به دریافت تاییدیه‌های الزامی نشد، آیا به معنای رد آن فناوری است، گفت: این عدم صدور تاییدیه‌ها به معنای رد آن فناوری نیست. تمرکز ما بر روی سایز مواد و خواص مواد بر اساس سایز است. خیلی از شرکت‌ها جزئی که استفاده کرده‌اند، در مقیاس میکرومتری است؛ از این رو این محصول هر چند مبتنی بر نانو نیست، ولی پایه فناوری دارد و بسیار کارآمد است. ولی ما در این زمینه با چالش دیگری نیز مواجه هستیم.

این محقق حوزه نانو افزود: اگر شرکتی نتواند تاییدیه‌های لازم را برای محصولات خود دریافت کند، ادامه مسیر برای آنها دشوار می‌شود و به همین دلیل است که وقتی شرکتی به ما مراجعه می‌کند، ما راه را بر آنها نمی‌بندیم و در انتهای نامه‌ای که برای آنها صادر می‌کنیم، اعلام می‌شود "لازم به ذکر است که در صورت رفع موارد مذکور، پرونده مجددا در جریان بررسی قرار می‌گیرد" و این روند موجب شده است که بسیاری از آنها در این رفت و آمدها در نهایت به تولید می‌رسند.

وی با بیان اینکه از سال ۸۶ که محصولات مبتنی بر نانو در کشور تولید شده‌اند، اظهار کرد: از سوی دیگر یکسری از محصولات نانویی مانند داروها، نیاز به مجوزهای الزامی دارند که متولی رسمی ارزیابی دارو در کشور سازمان غذا و دارو است و یا محصولات مرتبط با حوزه دامپزشکی است که سازمان دامپزشکی متولی رسمی صدور مجوزها هستند و در ستاد نانو بر اساس توافقی که با این نهادها داشتیم، صرفا نانویی بودن محصول را مورد ارزیابی قرار می‌دهیم و در صورت نیاز، غلظت نانو مواد به کار رفته را نیز مورد بررسی قرار می‌دهیم، ولی وارد جزئیات دیگر آن محصول نمی‌شویم، چون باید در حوزه‌های تخصصی ارزیابی شوند و ارزیابی خواص و ملاحظات ایمنی و بهداشتی به نهادهای متولی واگذار می‌­شود.

رییس گروه استاندارد و ارزیابی محصولات ستاد توسعه فناوری نانو، خاطر نشان کرد: بر این اساس ما تاییدیه‌ای که برای این گونه محصولات صادر می‌کنیم، صرفا نامه‌ای برای نانویی بودن محصول است، نه برای خود محصول و این نامه به نهاد مربوط ارسال می‌شود و نه به شرکت.

خورشیدی با بیان اینکه این تعاملات بیشتر با حوزه‌های کشاورزی، دام و طیور، دارو و غذایی برقرار است، یادآور شد: اگر این نهادها بعد از ارزیابی‌های خود به شرکت تولیدکننده، تاییدیه ارائه دادند، شرکت آن پروانه‌ای که از نهاد مربوط دریافت کرده است را به ما ارائه می‌دهد و بر اساس مدت تایید پروانه، ما هم به همان میزان گواهینامه نانو مقیاس صادر می‌کنیم.

ارسال نظر

خدمات بیمه ای